ब्लड प्रेशर सामान्य पातळीवर राहणे शरीराच्या आरोग्यासाठी महत्त्वाचे आहे. उच्च रक्तदाबाबाबत अनेकदा जागरूकता असते; मात्र रक्तदाब कमी होणे म्हणजेच लो ब्लड प्रेशर (Low BP) याकडेही दुर्लक्ष करू नये. काही व्यक्तींमध्ये रक्तदाब कमी झाल्यास अशक्तपणा, चक्कर येणे किंवा डोळ्यांसमोर अंधारी येण्यासारखी लक्षणे जाणवू शकतात. मात्र, ही लक्षणे इतर आरोग्य समस्यांमुळेही होऊ शकतात. त्यामुळे वारंवार असा त्रास होत असल्यास कारण समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.

लो BP झाल्यास कोणती लक्षणे दिसू शकतात?

रक्तदाब कमी झाल्यावर प्रत्येक व्यक्तीमध्ये लक्षणांची तीव्रता आणि स्वरूप वेगवेगळे असू शकते. काही जणांना पुरेशी झोप किंवा आहार घेतल्यानंतरही सतत थकवा जाणवू शकतो. अचानक उठल्यानंतर चक्कर येणे किंवा अशक्तपणा जाणवणे हेही काही लोकांमध्ये दिसू शकते.

याशिवाय मळमळ, शरीरातील ऊर्जा कमी होणे, हात-पाय थंड पडणे, डोळ्यांसमोर अंधारी येणे किंवा दृष्टी धुसर होणे अशी लक्षणेही काही वेळा जाणवू शकतात. गंभीर परिस्थितीत श्वास घेण्यास त्रास किंवा बेशुद्ध पडण्यासारखी लक्षणे दिसू शकतात. अशा वेळी घरगुती उपायांवर अवलंबून न राहता तातडीने वैद्यकीय मदत घेणे आवश्यक आहे.

घरच्या घरी कोणते पेय घेतले जाते?

सेलिब्रिटी न्यूट्रिशनिस्ट श्वेता शाह यांच्या सल्ल्यानुसार, लो ब्लड प्रेशरच्या वेळी ORS घेण्याचा पर्याय सांगितला जातो. त्याचबरोबर घरच्या घरी पाणी, लिंबाचा रस, थोडे मीठ आणि चवीनुसार गूळ वापरून पेय तयार करण्याची पद्धतही सांगितली जाते.

या प्रकारच्या पेयातून शरीराला द्रव आणि काही इलेक्ट्रोलाइट्स मिळू शकतात. विशेषतः शरीरातील पाणी कमी झाल्यामुळे रक्तदाबावर परिणाम झाला असेल, तर द्रवपदार्थ घेणे उपयोगी ठरू शकते. मात्र, प्रत्येक वेळी लो BPचे कारण डिहायड्रेशन असेलच असे नाही. त्यामुळे हे पेय वैद्यकीय उपचारांचा पर्याय समजू नये.

वारंवार लो BP होत असेल तर तपासणी आवश्यक

कधीतरी रक्तदाब कमी होणे आणि वारंवार लो BPची समस्या जाणवणे यात फरक आहे. जर चक्कर, अशक्तपणा, सतत थकवा किंवा डोळ्यांसमोर अंधारी येण्याचा त्रास वारंवार होत असेल, तर रक्तदाब तपासून घेणे महत्त्वाचे आहे.

काही वेळा औषधे, शरीरातील पाण्याची कमतरता, इतर आरोग्य समस्या किंवा काही वैद्यकीय परिस्थितींमुळे रक्तदाब कमी होऊ शकतो. त्यामुळे स्वतःहून औषधे किंवा सप्लिमेंट्स घेण्याऐवजी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे योग्य ठरेल.

गंभीर लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नका

लो BPसोबत बेशुद्ध पडणे, तीव्र अशक्तपणा, गोंधळाची अवस्था, छातीत दुखणे किंवा श्वास घेण्यास त्रास यांसारखी गंभीर लक्षणे जाणवत असतील, तर तातडीने वैद्यकीय मदत घ्यावी. केवळ घरगुती पेय घेऊन अशा परिस्थितीकडे दुर्लक्ष करणे योग्य नाही.