तेहरान/वॉशिंग्टन: इराण-इस्राईल संघर्षात अमेरिकेने उडी घेत इराणमधील तीन अणुकेंद्रांवर बाँब टाकले. या हल्ल्यात या तिन्ही अणुकेंद्रांचे मोठे नुकसान झाल्याचा दावा अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दिला.

यावर, इराणनेही प्रत्युत्तर देताना, ‘आता चर्चा करण्याची वेळ संपली असून आमचे संरक्षण करण्याचा आम्हाला पूर्ण अधिकार आहे,’ असा इशारा दिला. त्यांनी इस्राईलवर क्षेपणास्त्रांचा मारा करत काही प्रमाणात नुकसानही घडवून आणले.

या घडामोडींमध्ये प्रादेशिक युद्धाचा भडका उसळण्याची शक्यता वर्तविण्यात येत आहे. इस्राईलच्या हल्ल्यांना खुला पाठिंबा देतानाच इराणवर अणुकरार करण्यासाठी अमेरिकेकडून दबाव आणला जात होता. या युद्धात थेट हस्तक्षेप करायचा की नाही, हे दोन आठवड्यात ठरवू असे डोनाल्ड ट्रम्प यांनी नुकतेच सांगितले होते.

प्रत्यक्षात दोन दिवसही वाट न पाहता त्यांनी आज इराणमधील नातांझ, फोर्दो आणि इस्फहान या केंद्रांवर बाँबफेक केली. जमिनीखाली असलेल्या फोर्दो अणुकेंद्रावर मारा करण्यासाठी अमेरिकेने ‘बी-२’ बाँबर विमानातून बंकर बस्टर या साडे तेरा हजार किलो वजनाच्या बाँबचा वापर केला.

इस्राईलवर हल्ले

अमेरिकेच्या हल्ल्यानंतर काही तासांतच इराणच्या रिव्हॉल्युशनरी गार्ड या निमलष्करी दलाने इस्राईलवर ४० क्षेपणास्त्रांचा मारा केला. या हल्ल्यात इस्राईलमधील ८० हून अधिक जण जखमी झाले. तेल अविवमधील काही इमारती आणि रस्त्यांचेही या हल्ल्यात नुकसान झाले. मात्र, ज्या यंत्रणेद्वारे इराणने आज क्षेपणास्त्रांचा मारा केला, ती यंत्रणाच नंतर हल्ला करत नष्ट केल्याचा दावा इस्राईलने केला आहे.

तेलाचे दर वाढणार

अमेरिकेने थेट अणुकेंद्रांवरच हल्ला केल्याने इराणने अखेर हुकुमी अस्त्र बाहेर काढले आहे. जगातील ३० टक्के कच्च्या तेलाची आणि एक तृतियांश नैसर्गिक वायूची वाहतूक होणारी होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद करण्यास इराणच्या संसदेने मंजुरी दिली आहे. या प्रस्तावाला इराणच्या सर्वोच्च राष्ट्रीय सुरक्षा समितीने अद्याप ‘हिरवा कंदील’ दिलेला नाही. मात्र, तसा निर्णय झाल्यास जागतिक बाजारपेठेत तेलाच्या किमती भडकू शकतात.

तणाव कमी करा!

अमेरिकेने हल्ला केल्यानंतर मध्यपूर्वेतील तणाव शिगेला पोहोचला आहे. या पार्श्वभूमीवर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी दूरध्वनीवरून इराणचे अध्यक्ष मसूद पेजेशकियान यांच्याशी संवाद साधत तणाव कमी करण्याचे तसेच शांतता प्रस्थापित होण्यासाठी प्रयत्न करण्याचे आवाहन केले.