11 जानेवारी 1966 च्या रात्री ताश्कंदमध्ये लाल बहादूर शास्त्री यांचा आकस्मिक झालेला मृत्यू आजही रहस्याच्या छायेत आहे. आजही त्यांच्याबद्दल अनेक प्रश्न विचारले जातात. ह्रदयविकाराच्या झटक्याने त्यांचा नैसर्गिकरीत्या मृत्यू झाला यावर आजही बहुतेक लोक विश्वास ठेवायला तयार नाहीत. (Lal Bahadur Shastri Death Anniversary)

खरे तर ताश्कंद करारासाठी तत्कालीन पंतप्रधान लाल बहादूर शास्त्री सोव्हिएत युनियनमधील ताश्कंद या शहरात गेले होते. तेथे त्यांनी 10 जानेवारी 1966 रोजी पाकिस्तानचे अध्यक्ष अयुब खान यांच्याशी ऐतिहासिक करार केला. या कराराबाबतही त्यांच्यावर मोठा दबाव होता.

करारानंतर रात्री 1.32 वाजता हृदयविकाराच्या झटक्याने त्यांचे निधन झाले. देशातील अनेक वृत्तपत्रांना ही घटना छापता आली नाही पण टाइम्स ऑफ इंडियाने रात्रीची सिटी एडिशन थांबवून ही बातमी प्रसिद्ध केली होती.

“शास्त्री यांचे हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन” अशा मथळ्यासह आठ स्तंभांमध्ये बातमी बॅनर करण्यात आली होती.

मात्र, ऐतिहासिक कराराची मोठी बातमी असताना एका लांबलचक स्तंभात ही बातमी आली. हा संशयात्मक धक्का होता.

पंतप्रधान लाल बहादूर शास्त्री यांचे आज रात्री 1.32 वाजता ताश्कंद येथे हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन झाले पीटीआयच्या या वृत्तानुसार, आज सकाळी विमानाने त्यांचे पार्थिव दिल्लीत आणले जात आहे. अशी माहिती ही त्या बातमीमध्ये देण्यात आली होती.

शास्त्री यांनी दुपारी 1.25 वाजता छातीत दुखत असल्याची तक्रार केली. त्यानंतर ते बेशुद्ध झाले. आणि तेथून सात मिनिटांतच त्यांचा मृत्यू झाला.

ताश्कंद करारावर स्वाक्षरी झाल्यानंतर रात्री, सोव्हिएत पंतप्रधान अॅलेक्सी कोसिगिन यांनी एका मेजवानीचे आयोजन केले होते ज्यामध्ये शास्त्री निरोगी आणि चांगले दिसत होते.

या दौऱ्यावर त्यांच्यासोबत आलेले मंत्री सरदार स्वरण सिंह यांनी सांगितले की, शास्त्री यांनी जेव्हा हृदयविकाराचा झटका आल्याची तक्रार केली तेव्हा काही मिनिटांतच भारतीय डॉक्टर तेथे पोहोचले होते.

एक रशियन डॉक्टरही तेथे आले होते. त्यानंतर दोघांनी मिळून बराच वेळ त्यांच्यावर उपचार करण्याचा प्रयत्न केला पण हृदयाने प्रतिसाद देणे बंद केले होते.File Images

सध्या सोव्हिएत युनियनचे प्रमुख कोसिगिन हे शास्त्री ज्या ठिकाणी मरण पावले त्याच ठिकाणी आहेत. TOI च्या बातमीने खाली एएफपीचा हवाला देऊन मृत्यूची अधिकृत पुष्टी स्थानिक वेळेनुसार 03.00 वाजता करण्यात आली, असे म्हटले होते.

शास्त्री यांचे पार्थिव सकाळी 9 वाजता विमानाने दिल्लीला पोहोचेल. रात्रीच्या जेवणानंतर त्यांनी शेवटच्या वेळी जाहीरपणे या करारावर प्रतिक्रिया व्यक्त केली होती. पाकिस्तानचे अध्यक्ष अयुब खान यांच्याशी त्यांचा हा चांगला करार होता. अल्लाह सर्व काही ठीक करेल, असे म्हणत पाकिस्तानचे अध्यक्ष अयुब यांनी त्यावेळी प्रतिक्रिया दिली होती.

या बातमीत आणखी एक धक्कादायक बातमी होती, नवी दिल्लीतील पीटीआयच्या हवाल्याने एक बातमी जोडली गेली होती, "राष्ट्रपतींनी केंद्रीय गृहमंत्री गुलझारी लाल नंदा यांना काळजीवाहू पंतप्रधान म्हणून शपथ दिली गेली होती." या आशयाची बातमी फक्त TOI कडेच होती.