Goa Bird Migration: गोव्यात यंदाच्या हिवाळ्यात स्थलांतरीत पक्षांच्या संख्येत लक्षणीय घट होताना दिसत आहे. उत्तर गोलार्धातून राज्यात येणाऱ्या स्थलांतरित पक्ष्यांच्या संख्येत घट झाल्यामुळे पक्षी निरीक्षक आणि संशोधकांनी धोक्याचा इशारा दिला आहे. स्थानिक इंग्रजी माध्यमांनी याबाबतचे वृत्त दिले आहे.

गोवा पक्षी संवर्धन नेटवर्कने केलेल्या सर्वेक्षणानुसार, हिवाळ्याच्या महिन्यांत स्थलांतरित पक्ष्यांच्या 180 हून अधिक प्रजाती गोव्याला भेट देतात, ज्यामुळे राज्याच्या पक्षी विविधतेत भर पडते. तथापि, घटणारी संख्या चिंताजनक प्रवृत्ती सूचित करते.

गोव्यात सामान्यतः आढळणाऱ्या स्थलांतरित पक्ष्यांमध्ये बदके, गीस, हंस, हॅरियर्स, पायपिट्स, लीफ वार्बलर, प्लवर्स, सँडपायपर, इबिसेस, डार्टर्स आणि स्टारलिंग्स आहेत. दुर्दैवाने, यापैकी अनेक प्रजाती कमी होत चालल्या आहेत.

ही घट होण्यामागील कारणे गुंतागुंतीची आहेत आणि त्यात अधिवास नष्ट होणे, कृषी पद्धतीतील बदल, हवामानातील बदल, प्रदूषण, स्थलांतरित पक्ष्यांची उड्डाण मार्गावरील शिकार आणि रोग यांचा समावेश होतो, असे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे.

शहरीकरण, औद्योगीकरण आणि वृक्षारोपणामुळे होणारी अधिवासाची हानी, स्थलांतरित पक्ष्यांसाठी एक महत्त्वपूर्ण धोका म्हणून उदयास येत आहे, ज्यामुळे त्यांच्या विश्रांती, खाद्य आणि प्रजननासाठी तडजोड करावी लागत आहे.

पाणी आणि कीटकनाशक-केंद्रित नगदी पिकांकडे वळणा-या कृषी पद्धतींतील बदलांमुळे स्थलांतरित पक्ष्यांवर अधिक परिणाम झाला आहे ज्यामुळे भूदृश्यातील जलविज्ञान आणि पर्यावरणात बदल होऊन त्यांच्या अन्न स्त्रोतांवर आणि आरोग्यावर परिणाम झाला आहे, असे तज्ज्ञांना वाटते.

अन्न आणि पाण्याची उपलब्धता, प्रजनन ऋतू आणि रोगाच्या घटनांमध्ये व्यत्यय आणून पक्ष्यांच्या स्थलांतर पद्धतींवर परिणाम करणारा एक अतिरिक्त घटक म्हणजे हवामान बदल. प्रदुषणामुळे अधिवास आणि पक्ष्यांच्या शरीराला दूषित होण्याचा धोका निर्माण होतो.

कीटकनाशके, खते, औद्योगिक सांडपाणी आणि घनकचरा पाण्याची आणि मातीची गुणवत्ता खराब करतात, स्थलांतरित पक्ष्यांच्या अधिवासात व्यत्यय आणतात आणि त्यांच्या आरोग्यावर परिणाम करतात.