लहान मुलांच्या डोळ्याच्या कर्करोगावर उपचार करणे आता शक्य झाले आहे. कारण दिल्लीतील एम्सच्या आरपी सेंटरमध्ये डोळ्यांच्या कर्करोगाच्या म्हणजेच रेटिनोब्लास्टोमाने ग्रस्त असलेल्या लहान मुलांवर देशाने विकसित केलेली प्लाक ब्रेकीथेरपी आता सुरू केली आहे. भाभा अणुसंशोधन केंद्राने (BARC) ही रुथेनियम-106 प्लेक ब्रेकीथेरपी विकसित केली आहे. या थेरपीच्या मदतीने डोळ्यांच्या कर्करोगाचा (Eye Cancer) आजार असलेल्या लहान मुलांना रेडिएशन थेरपी दिली जाईल. आरपी सेंटरचे प्रमुख डॉ. जेएस तितियाल यांनी माहिती दिली की, एम्समध्ये या स्वदेशी तंत्रज्ञानामुळे गरीब कुटुंबातील मुलांना मोफत उपचार दिला जाणार आहे. ते म्हणाले की, प्लाक ब्रेकीथेरपीचा उपचार हा खूप खर्चिक आहे. पण या स्वदेशी तंत्रज्ञानामुळे आता खासगी रुग्णालयातील उपचारांतील खर्च 30 टक्क्यांनी कमी होणार आहे."

आत्तापर्यंत BARC ने विकसित केलेल्या 'प्लाक ब्रॅचीथेरपी'चा वापर देशातील फक्त तीन हॉस्पिटलमध्ये सुरू करण्यात आला आहे. वास्तविक, डोळ्यांच्या कर्करोगाच्या उपचारात रेडिएशनसाठी प्लाक ब्रेकीथेरपीचा वापर केला जातो. ही सुविधा सुरू करणारे एम्स हे देशातील पहिले सरकारी रुग्णालय आहे.

* प्लाक ब्रेकीथेरपी कशी केली जाते
सुमारे साडेचार वर्षांपूर्वी एम्सने मुलांच्या डोळ्यांच्या कर्करोगावर जर्मनीतून चार प्लाक ब्रेकीथेरपी मागवून उपचार सुरू केले होते. पण आता भारतातही लोकांना ही सुविधा मिळणार आहे. प्लेक ब्रेकीथेरपीमध्ये 2 ते 4 दिवसांसाठी तात्पुरते डोळ्याच्या वरच्या थरावर बटणाच्या आकाराचे उपकरण लावले जाते. हा प्लाक रेडिओ सक्रिय होतो, जो हळूहळू रेडिएशन उत्सर्जित करतो. या रेडिएशनमुळे रुग्णाच्या डोळ्यातील कॅन्सरची गाठ नष्ट होते. नंतर तो प्लाक काढला जातो.

* प्लाक ब्रेकीथेरपी कितपत यशस्वी आहे

या थेरीपीमुळे कर्करोगाने ग्रस्त असलेल्या रुग्णाच्या डोळ्याची दृष्टी वाचवण्यासाठी मदत करते. एम्सच्या डॉक्टरांचे म्हणणे आहे की, मुलांमध्ये डोळ्यांचा कर्करोग हा अनुवांशिक कारणांमुळे होतो. वेळेवर उपचार न मिळाल्याने बहुतांश मुलांना दृष्टी गमवावी लागते. आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबातील मुलांना एम्समध्ये ही सुविधा सुरू केल्याचा फायदा होणार आहे.