Ajmer College Principal Controversial Statement: राजस्थानातील अजमेर येथील एका नामांकित सरकारी महाविद्यालयाच्या प्राचार्यांनी एका आंतरराष्ट्रीय परिषदेत केलेल्या विधानामुळे सध्या मोठा वाद निर्माण झाला आहे. अजमेरच्या सम्राट पृथ्वीराज चौहान शासकीय महाविद्यालयाचे प्राचार्य मनोज बेहरवाल यांनी चक्क पाकिस्तानचा उल्लेख भारताचा 'मोठा भाऊ' असा केल्याने सर्वत्र संताप व्यक्त केला जात आहे. एका शिक्षणतज्ज्ञाने सार्वजनिक व्यासपीठावर अशा प्रकारचे विधान केल्यामुळे केवळ शैक्षणिक वर्तुळातच नव्हे, तर राजकीय आणि सामाजिक स्तरावरही त्याचे तीव्र पडसाद उमटत आहेत.

मिळालेल्या माहितीनुसार, ब्यावर येथील सनातन धर्म राजकीय महाविद्यालयामध्ये 23 आणि 24 जानेवारी रोजी 'राजस्थान सोशिओलॉजिकल असोसिएशन'ची 31 वी आंतरराष्ट्रीय परिषद आयोजित करण्यात आली होती. या परिषदेचा विषय सामाजिक आणि प्रादेशिक संबंधांशी निगडित होता. या कार्यक्रमात मुख्य वक्ते म्हणून संबोधित करताना प्राचार्य मनोज बेहरवाल यांनी भारत आणि पाकिस्तानच्या फाळणीचा आणि दोन्ही देशांच्या संबंधांचा संदर्भ दिला.

हे संबोधन करत असताना त्यांनी पाकिस्तानला (Pakistan) भारताचा 'मोठा भाऊ' असे संबोधले. या विधानाचा व्हिडिओ सोशल मीडियावर वाऱ्यासारखा पसरला आणि त्यानंतर एकच गदारोळ माजला. एका सरकारी पदावर काम करणाऱ्या व्यक्तीने देशाच्या अखंडतेच्या आणि ऐतिहासिक संदर्भांच्या विरोधात जाऊन असे विधान कसे काय केले, असा प्रश्न आता विचारला जात आहे.

या प्रकरणाचा व्हिडिओ व्हायरल झाल्यानंतर विविध संघटनांनी प्राचार्यांच्या विरोधात निदर्शने सुरु केली आहेत. अनेक नागरिकांनी आणि सोशल मीडिया वापरकर्त्यांनी या विधानाचा तीव्र शब्दांत निषेध केला असून प्राचार्यांवर कठोर कारवाई करण्याची मागणी केली आहे. पाकिस्तानसोबतच्या तणावपूर्ण संबंधांच्या पार्श्वभूमीवर भारताला 'लहान भाऊ' आणि पाकिस्तानला 'मोठा भाऊ' म्हणणे हे देशहिताच्या विरोधात असल्याचे अनेकांचे मत आहे. या वादाने इतके रौद्र रुप धारण केले की, अखेर प्राचार्य मनोज बेहरवाल यांना समोर येऊन आपली भूमिका स्पष्ट करावी लागली.

वाढता वाद पाहून प्राचार्यांनी यावर स्पष्टीकरण देताना सांगितले की, त्यांच्या विधानाचा चुकीचा अर्थ काढला जात आहे. त्यांनी दावा केला की, समाजशास्त्रीय दृष्टिकोनातून आणि केवळ भौगोलिक-ऐतिहासिक संदर्भाने ते बोलत होते. फाळणीच्या वेळी पाकिस्तानची निर्मिती कशा प्रकारे झाली, यावर भाष्य करताना तो शब्दप्रयोग अनवधानाने किंवा वेगळ्या संदर्भात आला असावा, असे सांगत त्यांनी वेळ मारुन नेण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, त्यांचे हे स्पष्टीकरण आंदोलक आणि संतप्त नागरिकांच्या पचनी पडलेले नाही.

राजस्थानच्या शिक्षण विभागानेही या प्रकरणाची दखल घेतल्याचे समजते. एका जबाबदार पदावर असलेल्या व्यक्तीने आंतरराष्ट्रीय परिषदेत बोलताना शब्दांची निवड अत्यंत काळजीपूर्वक करणे आवश्यक असते. विशेषतः जेव्हा विषय सीमावाद आणि शेजारील देशांशी संबंधित असतो, तेव्हा अशा विधानांमुळे देशाच्या भावना दुखावू शकतात. सम्राट पृथ्वीराज चौहान यांच्यासारख्या पराक्रमी राजाचे नाव असलेल्या महाविद्यालयाचे प्राचार्य असे विधान करतात, हे दुर्दैवी असल्याचे मत अनेक माजी विद्यार्थ्यांनी व्यक्त केले आहे.

सध्या या प्रकरणाची चौकशी होण्याची शक्यता वर्तवली जात असून प्राचार्यांच्या या विधानाचा व्हिडिओ पुराव्यासाठी तपासला जात आहे. शैक्षणिक क्षेत्रात विचारांची देवाणघेवाण महत्त्वाची असली, तरी राष्ट्रहिताच्या चौकटीत राहूनच वक्तव्ये करणे अपेक्षित असते, अशी चर्चा आता रंगू लागली आहे. राजस्थानातील हा 'भाऊ' वाद येणाऱ्या काळात काय वळण घेतो आणि सरकार यावर काय कारवाई करते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.