नवी दिल्ली: केंद्रीय कर्मचाऱ्यांसाठी आगामी काळ अत्यंत महत्त्वाचा ठरणार आहे. सध्या ८ वा वेतन आयोग देशातील विविध राज्यांमध्ये बैठका घेत असून, सरकारी कर्मचारी संघटनांच्या मागण्यांवर आणि प्रस्तावांवर सखोल विचारमंथन करत आहे. या बैठकांमध्ये कर्मचाऱ्यांनी आपल्या हक्काच्या मागण्या आयोगासमोर मांडल्या आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने वेतन सुधारणा, फिटमेंट फॅक्टरमध्ये वाढ आणि जुनी पेन्शन योजना (OPS) पुन्हा लागू करणे यासारख्या प्रमुख मुद्द्यांचा समावेश आहे. या सर्व मागण्यांवर विचार केल्यानंतर आयोग आपला अंतिम अहवाल केंद्र सरकारला सादर करेल, ज्याच्या आधारावर सरकार अंतिम निर्णय घेईल. वाढत्या महागाईचा सामना करण्यासाठी सरकार कर्मचाऱ्यांना विशेष भत्त्यांची भेट देण्याचीही शक्यता आहे, मात्र अद्याप कोणतीही अधिकृत घोषणा झालेली नाही.

पगार ठरवणारा 'फिटमेंट फॅक्टर' नेमका काय आहे?

वेतन आयोगाच्या शिफारशी लागू होताना कर्मचाऱ्यांच्या वेतनाची पुनर्रचना करण्यासाठी 'फिटमेंट फॅक्टर' हा सर्वात महत्त्वाचा आधार मानला जातो. कर्मचाऱ्याचे सध्याचे मूळ वेतन (Basic Salary) नव्या सुधारित मूळ वेतनात बदलण्यासाठी या फॅक्टरचा गुणाकार केला जातो. याचा थेट परिणाम एकूण पगारावर होतो.

उदाहरणार्थ, ७ व्या वेतन आयोगादरम्यान सरकारने २.५७ चा फिटमेंट फॅक्टर लागू केला होता, ज्यामुळे कर्मचाऱ्यांचे किमान मूळ वेतन ७,००० रुपयांवरून थेट १८,००० रुपये झाले होते. महागाई भत्ता (DA), घरभाडे भत्ता (HRA) आणि पेन्शनची गणना देखील याच मूळ वेतनावर आधारित असते, त्यामुळे फिटमेंट फॅक्टर कर्मचाऱ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा ठरतो.

वेतनवाढीसाठी ५ स्तरांच्या नव्या फॉर्म्युल्याची मागणी

विविध कर्मचारी संघटनांनी वाढती जीवनशैली आणि घरगुती खर्चाचा हवाला देत फिटमेंट फॅक्टर २.८६ ते ३.६८ दरम्यान वाढवण्याची मागणी केली आहे. विशेष म्हणजे, काही संघटनांनी वेगवेगळ्या श्रेणीतील कर्मचाऱ्यांसाठी ५ वेगवेगळ्या स्तरांवर फिटमेंट फॅक्टर ठरवण्याचा प्रस्ताव दिला आहे. या प्रस्तावानुसार:

• स्तर १ ते ५ साठी २.९२

• स्तर ६ ते ८ साठी ३.५०

• स्तर ९ ते १२ साठी ३.८०

• स्तर १३ ते १६ साठी ४.०९

• स्तर १७ ते १८ (सर्वोच्च स्तर) साठी ४.३८ चा फिटमेंट फॅक्टर सुचवण्यात आला आहे.

पगार थेट ४ पटीने वाढण्याची शक्यता: नवीन गणिते काय सांगतात?

जर कर्मचारी संघटनांचा हा प्रस्ताव मान्य झाला, तर सर्वोच्च स्तरावरील (स्तर १८) कर्मचाऱ्यांचे मूळ वेतन थेट चार पटीने वाढू शकते. सध्याचे २,५०,००० रुपये मूळ वेतन ४.३८ च्या फिटमेंट फॅक्टरनुसार थेट १०,९५,००० रुपये होऊ शकते.

म्हणजेच, भत्ते जोडण्यापूर्वीच मूळ वेतनात तब्बल ८.४५ लाख रुपयांची मासिक वाढ पाहायला मिळू शकते. याच फॉर्म्युल्यानुसार, सर्वात खालच्या स्तरावर (स्तर १) २.९२ च्या फिटमेंट फॅक्टरच्या आधारे किमान मूळ वेतन १८,००० रुपयांवरून ५२,६०० रुपये करण्याची मागणी करण्यात आली आहे. हा प्रस्ताव मंजूर झाल्यास सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या आर्थिक स्थितीत प्रचंड मोठा बदल घडून येईल.