पेट्रोल आणि डिझेलवरील उत्पादन शुल्कात कपात करुन केंद्र सरकारने दिलेल्या सवलतीचा सर्वसामान्यांना फायदा झाला, परंतु बहुतांश राज्यांनी अद्याप कोणतीही सूट दिलेली नाही. गेल्या वेळी केंद्र सरकारने दिवाळीपूर्वी अबकारी करात कपात केली होती, तेव्हा अनेक राज्यांनी व्हॅटमध्ये मोठी कपात केली होती, मात्र यावेळी तसे झाले नाही.

दरम्यान, भाजप (BJP) किंवा भाजप समर्थित राज्ये आणि बिगरभाजप सरकारे असलेल्या राज्यांमध्ये म्हणजेच जिथे आप, काँग्रेस किंवा इतर कोणत्याही पक्षाचे सरकार आहे, तिथे पेट्रोल-डिझेल तुलनेने महाग आहे. उदाहरणार्थ, उत्तर प्रदेशची राजधानी लखनऊमध्ये आज एक लिटर पेट्रोलची किंमत 96.57 रुपये प्रति लिटर आहे. इथे भाजपचे सरकार आहे. त्याच वेळी, महाराष्ट्रात काँग्रेस समर्थित शिवसेनेचे सरकार आहे, ज्याची राजधानी मुंबईत (Mumbai) पेट्रोलची किंमत 111.35 रुपये प्रति लिटर आहे. दोन्ही राज्यांमधील पेट्रोलच्या दरात 14.78 रुपयांचा फरक आहे.

दुसरीकडे, काही बिगर-भाजप शासित राज्यांमध्ये व्हॅट कमी न केल्यामुळे पेट्रोल 100 च्या पुढे आहे. मणिपूर, मध्य प्रदेश, बिहार आणि कर्नाटक वगळता ज्या राज्यांमध्ये भाजप किंवा एनडीएचे सरकार आहे, तिथे पेट्रोल 100 रुपयांच्या खाली आहे. तर, तामिळनाडू, तेलंगणा, महाराष्ट्र, राजस्थान, छत्तीसगड (Chhattisgarh) यांसारख्या NDA सरकार नसलेल्या राज्यांमध्ये पेट्रोलची किंमत सुमारे 111 रुपये प्रति लिटर आहे. झारखंड, दिल्ली आणि पंजाबमध्ये पेट्रोल 100 रुपयांच्या खाली आहे.

राज्य पेट्रोल रुपये/लीटर डीजल रुपये/लीटर

• उत्तर प्रदेश 96.57 89.76

• उत्तराखंड 95.22 90.26

• गोवा 97.68 90.23

• मणिपुर 101.18 87.13

• त्रिपुरा 99.49 88.44

• मध्य प्रदेश 108.65 93.9

• बिहार 107.24 94.04

• हिमाचल प्रदेश 97.05 83.02

• कर्नाटक 101.94 87.89

• हरियाणा 96.2 84.26

• गुजरात 96.63 92.38

• आसाम 96.01 83.84

• अरुणाचल प्रदेश 92.02 89.63

तसेच, राज्यातील पेट्रोल आणि डिझेलच्या सरासरी दराची तुलना भाजप आणि एनडीए सरकार नसलेल्या सरकारांशी केली, तर पेट्रोलच्या दरात प्रति लिटर सुमारे 5 रुपयांचा फरक आहे. म्हणजेच ज्या राज्यांमध्ये भाजप किंवा एनडीएचे सरकार आहे, तिथे काँग्रेस किंवा बिगर एनडीए सरकार असलेल्या राज्यांच्या तुलनेत पेट्रोल 5 रुपये प्रति लिटर स्वस्त आहे. डिझेलच्या बाबतीतही तेच आहे. डिझेलच्या दरातही सुमारे 6 रुपयांची तफावत आहे.

शिवाय, सर्वसामान्यांना मोठा दिलासा देत मोदी सरकारने शनिवारी 21 मे 2022 रोजी पेट्रोल आणि डिझेलवरील उत्पादन शुल्कात अनुक्रमे 8 रुपये आणि 7 रुपये प्रति लिटर कपात करण्याची घोषणा केली होती. जेणेकरुन पेट्रोलच्या किंमती आणि डिझेल किमान 9.5 रुपये असेल आणि ते 7 रुपयांवर घसरले आहे.

केंद्र सरकारने दिलासा दिल्यानंतर महाराष्ट्र, राजस्थान आणि केरळने पेट्रोल आणि डिझेलवरील व्हॅटमध्ये कपात केली आहे. महाराष्ट्राने पेट्रोलवरील व्हॅट 2.08 रुपयांनी आणि डिझेलवर 1.44 रुपयांनी, राजस्थानने पेट्रोलवर 2.48 रुपयांनी आणि डिझेलवर 1.16 रुपयांची घट केली आहे. तर केरळने पेट्रोलवर 2.41 रुपये आणि डिझेलवर 1.36 रुपयांची कपात केली आहे.

खरंतर, परकीय चलन दरांसह आंतरराष्ट्रीय बाजारातील क्रूडच्या किमतीच्या आधारे पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती दररोज बदलतात. तेल विपणन कंपन्या किमतींचा आढावा घेऊन दररोज पेट्रोल आणि डिझेलचे दर निश्चित करतात. इंडियन ऑइल, भारत पेट्रोलियम आणि हिंदुस्थान पेट्रोलियम दररोज सकाळी 6 वाजता पेट्रोल आणि डिझेलचे दर सुधारतात.