एक प्रतिभावान अभिनेता म्हणुन ज्येष्ठ अभिनेते पंकज कपूर यांना इंडस्ट्रीत ओळखले जाते. आज पंकज कपूर ६९ वर्षांचे झाले आहेत. आपल्या संपूर्ण करिअरमध्ये पंकजजी कधीच एका शैलीत अडकुन पडले नाहीत. मग ती गंभीर, कॉमिक किंवा डार्क शेड असणारी भूमिका असो. पंकज कपूर यांनी प्रत्येक शैलीमध्ये चमक दाखवली आहे.

करमचंद या मालिकेद्वारे घराघरात नावारूपास आलेल्या या अभिनेत्याचे शिक्षण नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामामध्ये झाले. स्वत:ला कोणत्याही एका माध्यमापुरते मर्यादित न ठेवता, थिएटर, टीव्ही आणि मोठ्या पडद्याद्वारे सतत नवनवे प्रयोग केले. आज त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त त्यांच्या सर्वात उल्लेखनीय अभिनयावर एक नजर टाकुया...

1. जाने भी दो यारो (1983)

दोन हौशी छायाचित्रकार, जे एका वृत्तपत्राच्या संपादकाने श्रीमंत लोकांच्या भ्रष्ट कृत्यांचा पर्दाफाश करण्यासाठी कामाला लावले आहेत आणि जेव्हा त्यांचा सामना एका बिल्डरशी होतो तेव्हा एक खुन होतो आणि हे दोघे फोटोग्राफर चुकून त्या हत्येचा फोटो काढतात 'जाने भी यारो' ची कथा थोडक्यात अशी आहे. पंकज कपूर यांच्या भन्नाट अभिनयाची सुंदर छटा या चित्रपटात दिसते.

हिंदी चित्रपटांमध्ये आजवर बनलेल्या सर्वोत्कृष्ट विनोदी चित्रपटांपैकी एक म्हणून ओळखला जाणारा हा चित्रपट नसीरुद्दीन शाह, ओम पुरी, सतीश शाह आणि इतर उत्कृष्ट कलाकारांना एकत्र आणतो. पंकज कपूर तरनेजा या भ्रष्ट कंत्राटदाराच्या भूमिकेत आहेत जो एक खून करतो. हा एक माईल स्टोन चित्रपट असुन यांचं दिग्दर्शन, कुंदन शाह यांनी केले आहे.

2. चमेली की शादी (1986)

एक हौशी पैलवान चरणदास, कोळसा डेपोच्या मालकाची मुलगी चमेली हिला भेटतो आणि हे दोन तरुण- तरुणी प्रेमात वेडे होतात. लग्नाशिवाय दोघांना काहीही सुचत नाही. तथापि, त्यांच्या कुटुंबीयांचा युतीला विरोध आहे आणि जेव्हा त्यांचे प्रकरण समोर येते तेव्हा सर्व नरक सैल होते.

 बंबिंग कल्लुमल (चमेलीचे वडील) या नात्याने,पंकज कपूर यांनी चकचकीत, लोभी उद्योगपतीचे चित्रण करताना पाहणे खूप आनंददायक आहे. जरी मोठ्या प्रमाणात कॉमिक कॅपर असला तरी, हा चित्रपट देशातील जातीय भेदभावावर मार्मिक टिप्पणी करतो. अनिल कपूर आणि अमृता सिंग यांच्या या चित्रपटात प्रमुख भूमीका आहेत.

एक डॉक्टर की मौत (1990)

जेव्हा डॉ. रॉय नावाचा एक ध्येयवादी डॉक्टर कुष्ठरोगासाठी एक यशस्वी लस शोधुन काढतो, तेव्हा आरोग्य मंत्रालयातले त्याचे वरिष्ठ त्यांचा आवाज दाबण्याचा प्रयत्न करतात आणि त्यांची बदली एका दुर्गम खेड्यात करतात. नायक म्हणून, पंकज कपूर यांनी चित्रपटात अक्षरश: प्राण फुंकले, हा चित्रपट समांतर चित्रपटसृष्टीतला महत्त्वाचा चित्रपट मानला जातो.

हा चित्रपट डॉ. सुभाष मुखोपाध्याय यांच्या जीवनावर आधारित होते, एक भारतीय डॉक्टर ज्यांनी इन विट्रो फर्टिलायझेशन उपचारांची सुरूवात केली होती. तपन सिन्हा दिग्दर्शित, या चित्रपटात शबाना आझमी यांनी सहकलाकार म्हणु न केलेलं काम अत्यंत उल्लेखनिय आहे.

मकबूल (२००४)

शेक्सपियरच्या मॅकबेथवर आधारित हा चित्रपट मुंबईच्या अंडरवर्ल्डचा पार्श्वभूमी म्हणून वापर करतो. मकबूल, एका अंडरवर्ल्ड डॉनचा गुंड, त्याच्या बॉसची पत्नी, निम्मीच्या प्रेमात पडतो, जी त्याला डॉनला मारण्यासाठी आणि गँगचा पुढचा डॉन बनण्यासाठी तयार करते. 

जहांगीर खान (उर्फ अब्बा जी) च्या भूमिकेत पंकज कपूर अभिनित, या चित्रपटात इरफान खान, तब्बू आणि नसीरुद्दीन शाह यांच्यासह अनेक कलाकारांचा समावेश आहे. माणसाच्या मूळ अंतःप्रेरणाला मुक्त करून, हा चित्रपट लबाडी आणि लबाडीशी केलेल्या संघर्षाचे उत्कृष्ट चित्रण करतो.

पंकज कपूर यांच्या टिव्ही मालिका

पंकज कपूर यांनी केवळ चित्रपटातच नव्हे तर टीव्ही मालिका ऑफिस ऑफिस, राख (1989) आणि गांधी (1982) यासारख्या मालिकांचाही उल्लेख केल्याशिवाय पंकज कपूर यांचं करिअर पूर्ण होणार कोणतीही नाही. अलीकडेच, तो टाइम ट्रॅव्हलच्या संकल्पनेवर आधारित वेब सीरिज JL50 मध्ये देखील दिसला आहे.