Pre Diabetes Stage: भारतात दरवर्षी मधुमेहाच्या रुग्णांची संख्या झपाट्याने वाढत आहे. जगातील एकूण मधुमेहाच्या रुग्णांपैकी एक चतुर्थांश रुग्ण फक्त भारतात आहेत. ब्रिटिश मेडिकल जर्नल द लॅन्सेटच्या 2021 च्या अहवालानुसार, 136 दशलक्ष लोक प्री-डायबिटीजच्या श्रेणीत आले आहेत, ज्यांना लवकरच मधुमेह होऊ शकतो. सध्या देशात 13 कोटींहून अधिक लोक या आजाराने ग्रस्त आहेत. कर्करोग आणि हृदयरोगानंतर, मधुमेह हा देशात सर्वात वेगाने वाढणारा असंसर्गजन्य आजार आहे. या आजाराच्या विळख्यात तरुणाई सुद्धा अडकत चालली आहे.

प्री-डायबिटीज लक्षणे

मधुमेह (Diabetes) होण्यापूर्वीच शरीरात काही लक्षणे दिसू लागतात. या लक्षणाला 'प्री-डायबिटीज' म्हणतात. ही लक्षणे समजून घेऊन एखादी व्यक्ती मधुमेहापूर्वीच्या टप्प्यापासून वाचू शकते. जास्त थकवा जाणवणे, जास्त तहान लागणे, अचानक वजन कमी होणे यासारखी अनेक लक्षणे तुमच्या शरीरातील रक्तातील साखरेची पातळी वाढू लागली आहे हे दर्शवतात. जर तुम्ही पहिल्याच टप्प्यात तुमच्या साखरेची पातळी नियंत्रित केली तर तुम्ही टाइप-2 मधुमेह टाळू शकता.

मधुमेहपूर्व अवस्थेत काय खावे आणि काय खाऊ नये

जर शरीरातील साखरेची पातळी वाढू लागली असेल तर तुमच्या आहारात काही बदल करण्याची गरज आहे. तुम्ही तुमच्या आहारात बदल करुन प्री-डायबिटीज टाळू शकता. यासाठी तुम्ही संतुलित आहार घ्यावा. ज्यामध्ये फायबरयुक्त अन्नाचा समावेश करावा. याशिवाय, आहारात प्रथिनांचाही समावेश करावा. त्याचवेळी, प्रक्रिया केलेले अन्न, जंक फूड आणि गोड पदार्थांचे सेवन टाळावे. अल्कोहोलचे सेवन करु नये. कारण जास्त मद्यपान करणाऱ्यांमध्ये मधुमेहाचा धोका अनेक पटींनी वाढतो. प्री-डायबिटीज टाळण्यासाठी दररोज 30-40 मिनिटे व्यायाम, योगासने आणि प्राणायाम करावा.

संतुलित आहार घेणे महत्वाचे

तज्ञांच्या मते, मधुमेहात तुम्ही हिरव्या भाज्या, संपूर्ण धान्य, फळे आणि कडधान्ये जास्त खावीत. गोड पदार्थांचे सेवन कमीत कमी करावे. शक्य असल्यास, ते अजिबात करु नका. दररोज व्यायाम करा. टाइप 2 मधुमेहापूर्वी, प्रत्येक रुग्णामध्ये टाइप 1 किंवा प्री-डायबिटीजची लक्षणे दिसून येतात. जर रुग्णाने सुरुवातीच्या टप्प्यात डॉक्टरांचा सल्ला घेतला तर त्याला टाइप 2 मधुमेह होण्याचा धोका कमी होतो.

मल्टी ऑर्गन फेल होण्याचा धोका

जर हा आजार अधिक गंभीर झाला तर शरीरातील अनेक अवयव काम करणे थांबवतात. उदाहरणार्थ, हृदयविकाराचा झटका, यकृत आणि मूत्रपिंडाचा विकार, डोळ्यांची दृष्टी इत्यादी अनेक समस्या वाढतात. काही प्रकरणांमध्ये, रुग्णाचा अकाली मृत्यू देखील होऊ शकतो. अशा परिस्थितीत, तुमच्या खाण्याच्या सवयी बदलून तुम्ही टाइप-2 मधुमेह टाळू शकता आणि निरोगी राहू शकता.