Brain Aneurysm Prevention Tips: अनेक आजार आपल्या शरीरात शांतपणे प्रवेश करतात. तथापि, कधीकधी शरीर त्यांच्या उपस्थितीची संकेत देऊ लागते. परंतु कधीकधी ही लक्षणे इतकी सौम्य असतात की लोक त्याकडे दुर्लक्ष करतात. ज्यामुळे हे आजार कालांतराने मोठे आणि गंभीर होतात. असाच एक आजार म्हणजे ब्रेन एन्युरिझम. त्याची लक्षणे अचानक तीव्र डोकेदुखी, उलट्या किंवा बेशुद्ध पडणे ही आहेत. तथापि, बर्‍याच वेळा लोक त्याकडे दुर्लक्ष करतात. चला तर मग ब्रेन एन्युरिझम म्हणजे काय, त्याची लक्षणे आणि तो कसा टाळता येतो याबाबत जाणून घेऊया...

मेंदूतील रक्तवाहिनीमध्ये फुगा तयार होणे म्हणजे ब्रेन एन्युरिझम. हा फुगा हळूहळू मोठा होऊ लागतो. जर हा फुगा फुटला तर मेंदूमध्ये रक्तस्त्राव किंवा स्ट्रोक सारखी जीवघेणी स्थिती निर्माण होऊ शकते. कधीकधी ब्रेन एन्युरिझमची लक्षणे दिसून येत नाहीत आणि ती फक्त तपासणी दरम्यानच आढळून येतात.

कोणत्या लोकांना एन्युरिझमचा धोका असतो? याबाबत दिल्लीतील जीबी पंत हॉस्पिटलमधील न्यूरोसर्जरी विभागाचे माजी प्राध्यापक डॉ. दलजीत सिंग सांगतात, एन्युरिझम शरीराच्या कोणत्याही रक्तवाहिनीत होऊ शकतो, परंतु तो शरीराच्या कोणत्याही धमनीत किंवा मेंदूत होण्याची शक्यता जास्त असते. जेव्हा हा एन्युरिझम मेंदूत होतो तेव्हा त्याला ब्रेन एन्युरिझम म्हणतात. जरी हा कोणत्याही वयोगटातील व्यक्तीला होऊ शकतो, परंतु 40 वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या लोकांना या आजाराची शक्यता जास्त असते.

बहुतेक लहान एन्युरिझममध्ये कोणतीही विशेष लक्षणे दिसून येत नाहीत, मात्र ते फुटले तर त्याचे परिणाम खूप धोकादायक असू शकतात. जर अचानक डोकेदुखी झाली तर हे मेंदूतील धमनीविकार फुटल्याचे लक्षण असू शकते, अशा परिस्थितीत, ताबडतोब डॉक्टरांशी (Doctors) संपर्क साधावा.

ब्रेन एन्युरिझमची काय आहेत लक्षणे?

अचानक, तीव्र आणि असह्य डोकेदुखी

मळमळ आणि उलट्या

मान कडक होणे

दृष्टी अंधुक होणे

झटके येणे

मूर्च्छा येणे किंवा अर्धांगवायू

बोलण्यात अडचण येणे

ब्रेन एन्युरिझम का होतो?

काही लोकांच्या जन्मापासूनच धमनीविकाराच्या भिंती कमकुवत असतात, अशा परिस्थितीत एन्युरिझमचा धोका जास्त असतो.

उच्च रक्तदाब आणि धमन्यांमध्ये प्लेक जमा झाल्यामुळे देखील एन्युरिझम होऊ शकतो.

धूम्रपान करणे खूप धोकादायक असून त्यामुळेही एन्युरिझमचा धोका वाढू शकतो.

जर त्यांच्या कुटुंबात कोणाला एन्युरिझम झाला असेल तर धोका लक्षणीयरीत्या वाढतो.

महिलांना एन्युरिझमचा धोका जास्त असतो.

काही मूत्रपिंडाचे आजार किंवा संयोजी ऊती विकारासारखे आजार एन्युरिझमचा धोका वाढवतात.

प्रतिबंधात्मक उपाय

रक्तदाब नियंत्रित ठेवा, यासाठी नियमितपणे डॉक्टरांचा सल्ला घ्या आणि औषधे घेत राहा.

कोलेस्टेरॉल आणि मधुमेहामुळे देखील एन्युरिझमचा धोका वाढू शकतो, म्हणून त्यांच्यावर नियंत्रण ठेवणे देखील महत्त्वाचे आहे.

धूम्रपान, तंबाखू किंवा अल्कोहोलचा वापर टाळा.

संतुलित आहार, नियमित व्यायाम आणि वजन नियंत्रित करुन एन्युरिझमचा धोका कमी करता येतो.

जर कुटुंबातील एखाद्याला एन्युरिझम झाला असेल तर त्याने नियमितपणे डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा आणि गरज पडल्यास तपासणी करावी.

जर अचानक तीव्र डोकेदुखी, उलट्या, बेहोशी किंवा इतर लक्षणे दिसली तर ताबडतोब डॉक्टरांशी संपर्क साधा.

सलमान खानचा ब्रेन एन्युरिझमशी संबंध

अलीकडेच सलमान खानने (Salman Khan) एका मुलाखतीत सांगितले की, तो काही काळापासून ब्रेन एन्युरिझमने ग्रस्त आहे. त्याला खूप वेदना होत आहेत, परंतु तो सातत्याने काम करत आहे.