Pregnancy High Blood Pressure: प्रत्येक महिलेसाठी गरोदरपणाचा (Pregnancy) काळ खूप महत्त्वाचा असतो, पण याच काळात शरीरात अनेक बदल होतात. असाच एक बदल म्हणजे अचानक वाढणारा रक्तदाब (Blood Pressure), जो एक गंभीर वैद्यकीय स्थिती असू शकतो. अनेकदा याला सामान्य समजले जाते, पण हा प्री-एक्लेम्पसिया (Pre-eclampsia) नावाच्या मोठ्या समस्येचा संकेत असू शकतो. हा आजार आई आणि बाळ दोघांच्याही जीविताला धोका निर्माण करु शकतो.

काय आहे प्री-एक्लेम्पसिया?

दिल्लीच्या आरएमएल रुग्णालयातील डॉ. सुभाष गिरी यांच्या मते, हा एक वैद्यकीय आजार आहे, जो गरोदर महिलांना होतो. यात रक्तदाब (BP) वाढण्यासोबतच लघवीमध्ये (Urine) प्रथिनांची (Protein) मात्रा वाढते. याचा अर्थ मूत्रपिंड (Kidney) योग्य प्रकारे काम करत नाही. जर 20 व्या आठवड्यानंतर असा रक्तदाब वाढला, तर ते धोकादायक ठरु शकते.

• परिणाम: या आजारामुळे हळूहळू बाळाला ऑक्सिजन (Oxygen) आणि पोषण देणाऱ्या प्लेसेंटावर (Placenta) परिणाम होतो. यामुळे बाळाची वाढ खुंटू शकते, वेळेआधी प्रसूती होऊ शकते किंवा आईला झटके (Seizures) येण्याचा धोकाही वाढतो.

• लक्षणे: यात डोके दुखणे (Headache), डोळ्यासमोर अंधारी येणे, पाय आणि चेहऱ्यावर सूज येणे ही प्रमुख लक्षणे दिसतात.

प्री-एक्लेम्पसियाची कारणे

प्री-एक्लेम्पसियाची अनेक कारणे असू शकतात:

• पहिल्यांदाच गर्भधारणा होणे.

• जुळी मुले (Twins) असणे.

• आधीपासून मूत्रपिंड किंवा रक्तदाबाचा आजार असणे.

• लठ्ठपणा (Obesity), वाढते वय आणि जास्त ताण (Stress) यामुळेही हा आजार बळावू शकतो.

बचावासाठी उपाय

या गंभीर स्थितीपासून वाचण्यासाठी काही गोष्टींची काळजी घेणे आवश्यक आहे:

• नियमित तपासणी: गरोदरपणाच्या प्रत्येक टप्प्यावर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे खूप महत्त्वाचे आहे.

• आहार: आहारात मिठाचे (Salt) प्रमाण कमी करा आणि पुरेसे पाणी प्या.

• रक्तदाब तपासणी: नियमितपणे रक्तदाबाची तपासणी करा.

• ताण दूर ठेवा: स्वतःला तणावापासून दूर ठेवण्याचा प्रयत्न करा.

जर तुम्हाला डोकेदुखी, सतत उलट्या किंवा डोळ्यांना त्रास जाणवत असेल, तर लगेच डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. कारण गरोदरपणात कोणतीही शारीरिक समस्या गंभीर परिणाम देऊ शकते, म्हणून सावधगिरी बाळगणे हाच यावरील सर्वोत्तम उपाय आहे.