पणजी: जल, जंगल आणि जमीन आहे, म्हणूनच जीवन आहे. देवराईमुळेच जैविक संपदा, औषधी वनस्पती, पाण्याचे स्रोत टिकून आहेत. देवराई या वाघांसाठी शेवटचे घर आहेत, असे प्रतिपादन पर्यावरणतज्ञ राजेद्र केरकर यांनी केले. इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र गोवाद्वारे इन्स्टीट्यूट मिनेझीस ब्रांगाझा सभागृहात आयोजित केलेल्या गोव्यातील ‘देवराई’ या विषयावरील व्याख्यानात ते बोलत होते.

केरकर म्हणाले, लहानपणापासून मला जंगलांबद्दल आकर्षण होते. आमच्या पूर्वजांनी देवरायांचे संवर्धन संस्कृती व धर्माच्या अनुषंगाने केले. गोव्यात सत्तरी तालुक्यात सर्वांधिक देवराई आहेत. माझ्या केरी गावातच एकूण 11 देवराई आहेत. जर आपल्याला जंगलात उपलब्ध असणारे मसाले पाहायचे असतील तर त्यासाठी माऊलीची राय पाहता येईल. अनेक औषधी वनस्पती देवरायांमध्ये सापडतात. सत्तरीत मानव जन्मापूर्वीच्या वनराया आहेत, माळोली येथील आजोबाची तळी ही त्यापैकीच एक होय. गोव्यातील काणकोण, केपे, सांगे येथील आदिवासी कुडवा परब साजरी करतात.

आजकाल लोक जंगल व देवरायी क्षेत्रात काजू उत्पादन घेऊ लागल्याने अनेक साप तेथे येताना दिसतात. देवराईचे संवर्धन प्रामुख्याने सर्व जैविक घटकांना जगता यावे, यासाठी केले जाते. आज वाघेरीत वाघाचे अस्तित्त्व असल्याचे सिद्ध झाले आहे. औषधीय वनस्पती, पाण्याचे स्रोत, जैवविविधता टिकवून ठेवण्यात देवराईचे मोठे योगदान असल्याचे केरकर यांनी सांगितले.

दशरथ परब म्हणाले, पर्यावरणक्षेत्रात केरकर यांचे महत्त्वाचे योगदान आहे. यावेळी दशरथ परब व प्रा. राजेंद्र केरकर यांचा शाल व स्मृतिचिन्ह देऊन सन्मान करण्यात आला.