Mahsa Amini: इराणी तरुणी महसा अमिनी हिला मरणोत्तर मोठा पुरस्कार जाहीर झाला आहे. न्यूज एजन्सी एपीच्या रिपोर्टनुसार, युरोपियन युनियनने (EU) कुर्दिश-इराणी महिला महसा अमिनीला मरणोत्तर सर्वोच्च मानवाधिकार पुरस्कार दिला. महसा अमिनीचा गेल्या वर्षी पोलीस कोठडीत मृत्यू झाला होता.

दरम्यान, महसा अमिनीचा वयाच्या 22 व्या वर्षी निधन झाले. पोलिस कोठडीत मृत्यू झाल्यामुळे जगभरातील मानवाधिकार संघटनांनी इराणच्या सुरक्षा दलांवर सडकून टीका केली होती. मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, हिजाबच्या वादातून महसा अमिनीचा मृत्यू झाला.

इराणमध्ये मोठ्या प्रमाणावर निदर्शने होत असताना महसा अमिनीच्या मृत्यूने मोठा धक्का बसला होता. तेहरान पोलिसांच्या ताब्यात 22 वर्षीय महसा अमिनीच्या मृत्यूशी संबंधित मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, तिला फक्त हिजाब नीट परिधान न केल्यामुळे ताब्यात घेण्यात आले होते.

पोलिसांवर (Police) अत्याचाराचे गंभीर आरोप झाले. रिपोर्ट्सनुसार, महसा अमिनीची अशी अनेक फोटोही समोर आले होते, जिथे तिच्या शरीरावर जखमांच्या खुणा दिसत होत्या.

दुसरीकडे, महसा अमिनीचा मृत्यूही चर्चेत राहिला कारण यादरम्यान इराणमध्ये (Iran) हिजाबबाबत निदर्शनं तीव्र झाली. ड्रेस कोडच्या निषेधार्थ महिला मोठ्या प्रमाणावर हिजाब जाळताना दिसल्या. महिलांनी विरोध करण्याचा हिंसक मार्ग अवलंबला आणि केसही कापले होते.

इराणमध्ये हिजाब आणि पोशाखाबाबत कठोर कायदे

इराणच्या बहुचर्चित इस्लामिक क्रांतीनंतर महिलांना हिजाब घालणे बंधनकारक होते. 43 वर्षांपूर्वी झालेल्या या क्रांतीनंतर शरिया कायद्यानुसार हिजाब घालणे अनिवार्य आहे. 1947 नंतर झालेल्या क्रांतीनंतर हिजाब न घालणाऱ्या महिलांसाठी कठोर शिक्षेची तरतूद करण्यात आली.

आंतरराष्ट्रीय मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, इस्लामिक दंड संहितेच्या कलम 638 अंतर्गत शिक्षेचा नियम करण्यात आला आहे. कोणतीही महिला किंवा मुलगी हिजाब न घालता किंवा शरिया कायद्यानुसार निर्धारित ड्रेस कोडचे उल्लंघन केल्याशिवाय सार्वजनिक ठिकाणी दिसल्यास, तिला कठोर शिक्षा केली जाईल.

हजारो स्त्रियांमध्ये महसा अमिनी का वेगळी आहे?

इराणमधील लैंगिक भेदभाव आणि महिलांवर लादलेल्या निर्बंधांविरोधात महिला आता आवाज उठवत आहेत. असाच एक निषेध हिजाबच्या विरोधात झाला. आवाज उठवणाऱ्या हजारो महिलांमध्ये महसा अमिनी हिचाही समावेश होता.

कुर्दिस्तानच्या साकेझ शहरातील रहिवासी असलेल्या महसाचा दुर्दैवी मृत्यूवरुन स्पष्ट होते की, तिने इराणच्या ड्रेस कोडचे उल्लंघन केले नसल्याचा दावा अहवालात करण्यात आला. असे असतानाही पोलिसांनी महसा अमिनीला ताब्यात घेतले.

चौकशीदरम्यान ओरडण्याचे आवाजही ऐकू येत असल्याच्या बातम्या आल्या होत्या. परिस्थिती चिघळल्यानंतर पोलिसांनी घाईघाईने महसा अमिनीला रुग्णवाहिकेच्या मदतीने रुग्णालयात नेले, मात्र महसाला वाचवण्यात डॉक्टरांना यश आले नाही.