PM Modi Saudi Arabia Visit: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या परदेश दौऱ्यांवरील खर्चांबाबत वेळोवेळी चर्चा होत असते. अशाच एका दौऱ्याबाबत आता माहिती अधिकारांतर्गत (RTI) मोठा खुलासा झाला आहे, ज्यामुळे राजकीय वर्तुळात खळबळ उडाली आहे. 22 ते 23 एप्रिल 2025 रोजी पंतप्रधान मोदी यांनी सौदी अरेबियातील जेद्दाह शहराला भेट दिली होती. या अवघ्या दोन दिवसांच्या दौऱ्यात केवळ त्यांच्या हॉटेलच्या बिलासाठी तब्बल 15 कोटी 54 लाख 3 हजार 792 रुपये खर्च झाल्याचे समोर आले आहे.

माहिती अधिकार कार्यकर्त्याद्वारा दाखल केलेल्या एका अर्जाला उत्तर देताना ही माहिती देण्यात आली. या मोठ्या खर्चाच्या आकडेवारीमुळे, भाजपच्या 'पंतप्रधानांच्या साधेपणा'च्या प्रतिमेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. विशेषतः भाजप नेते आणि केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह (Amit Shah) यांनी एकदा केलेल्या एका विधानाच्या पार्श्वभूमीवर या खर्चाची चर्चा अधिक तीव्र झाली आहे.

अमित शाह यांचे विधान आणि खर्चातील विसंगती

पंतप्रधान मोदींच्या साधेपणाचे गुणगान गाताना अमित शाह यांनी एका जाहीर सभेत म्हटले होते की, "पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे हॉटेलचा खर्च वाचवण्यासाठी अनेकदा विमानतळावरच अंघोळ करतात." पंतप्रधानांच्या या कथित साधेपणाचे अनेकदा भाजप आणि त्यांचे समर्थक कौतुक करतात.

मात्र जेद्दाह दौऱ्यावरील हॉटेल खर्चाची ही रक्कम अमित शाह यांच्या विधानाशी पूर्णपणे विसंगत आहे. अवघ्या दोन दिवसांसाठी एका हॉटेलवर इतका मोठा खर्च झाल्याचे समोर आल्याने विरोधकांनी भाजपवर जोरदार टीका करण्यास सुरुवात केली आहे. एका बाजूला सरकार सामान्य नागरिकांना काटकसर करण्याचा सल्ला देते, तर दुसरीकडे देशाच्या पंतप्रधानांच्या दौऱ्यावर कोट्यवधी रुपये खर्च केले जातात, असा आरोप विरोधकांकडून केला जात आहे. या दोन विसंगत दाव्यांमुळे आता सोशल मीडिया (Social Media) आणि राजकीय वर्तुळात मोठी चर्चा सुरु झाली आहे.

मोठा खर्च का होतो? संभाव्य कारणे

पंतप्रधानांसारख्या उच्च-स्तरीय व्यक्तीच्या परदेश दौऱ्यामध्ये हॉटेलचा खर्च इतका जास्त का असतो, याची काही विशिष्ट कारणे आहेत.

1. संपूर्ण शिष्टमंडळाचा खर्च: हॉटेलचे बिल केवळ पंतप्रधानांच्या राहण्याचा खर्च नसते. यात त्यांच्यासोबत असलेल्या मोठ्या शिष्टमंडळाचा (मंत्रालय अधिकारी, सुरक्षा कर्मचारी, मीडिया टीम) राहण्याचा आणि खाण्या-पिण्याचा खर्च समाविष्ट असतो.

2. सुरक्षा प्रोटोकॉल: पंतप्रधानांच्या सुरक्षेचा प्रोटोकॉल अत्यंत कडक असतो. अनेकदा सुरक्षेच्या कारणास्तव, ज्या हॉटेलमध्ये ते राहतात, त्या हॉटेलचा संपूर्ण मजला किंवा काही वेळा पूर्ण हॉटेल त्यांच्यासाठी बुक केले जाते. यामुळेच खर्चाचा आकडा मोठ्या प्रमाणात वाढतो.

3 बैठका आणि कार्यक्रम: दौऱ्यादरम्यान अनेक महत्त्वपूर्ण बैठका, द्विपक्षीय चर्चा आणि कार्यक्रमांचे आयोजन हॉटेलमध्येच केले जाते. यासाठी मोठ्या कॉन्फरन्स हॉल, मीटिंग रुम आणि इतर सुविधांचा वापर होतो, ज्याचा खर्च हॉटेलच्या बिलात समाविष्ट असतो.

4. उच्च दर्जाच्या सुविधा: परराष्ट्र दौऱ्यांमध्ये, विशेषतः उच्च-स्तरीय भेटींमध्ये आदरातिथ्याचा भाग म्हणून सर्वात उत्तम दर्जाच्या पंचतारांकित सुविधांची निवड केली जाते, ज्यामुळे खर्च आपोआप वाढतो.

आंतरराष्ट्रीय संबंधांचे तज्ज्ञ सांगतात की, कोणत्याही देशाच्या प्रमुखाच्या दौऱ्यात अशा प्रकारचा खर्च होणे सामान्य आहे. मात्र, हा खर्च पारदर्शक असणे आणि त्याच्यावर नियंत्रण ठेवणे महत्त्वाचे असते.

वाद-प्रतिवाद आणि भविष्यातील परिणाम

दरम्यान, या खुलाशाने पंतप्रधान मोदींच्या 'फकीर' या प्रतिमेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण केले आहे. भाजपच्या समर्थकांनी नेहमीच मोदींच्या साधेपणाचे उदाहरण देऊन त्यांचे कौतुक केले आहे. त्यामुळे हा खुलासा त्यांच्यासाठी एक मोठी अडचण ठरु शकतो.

दुसरीकडे, विरोधकांना सरकारला घेरण्यासाठी एक नवीन मुद्दा मिळाला आहे. ते या खर्चाला जनतेच्या पैशांची उधळपट्टी असल्याचे संबोधत आहेत. सरकारला आता या खर्चाचे सविस्तर स्पष्टीकरण द्यावे लागेल आणि या दाव्यांचा प्रतिवाद करावा लागेल. या प्रकरणावरुन आगामी काळात राजकीय वाद-प्रतिवाद अधिक तीव्र होण्याची शक्यता आहे.