Manipur after Voilence

मणिपूर हिंसाचारानंतर लोकांना अनेक समस्यांना तोंड द्यावे लागत आहे. चिंतेची बाब म्हणजे मूलभूत गरजांसाठीही लोकांना संघर्ष करावा लागत आहे. महामार्ग रोखल्यामुळे सर्व जीवनावश्यक वस्तूंच्या किमती वाढल्या आहेत. इथे लोकांना पेट्रोल महागात मिळतंय आणि औषधांचाही तुटवडा जाणवत आहे.

मणिपूर हिंसाचारानंतर गेले अनेक आठवडे असेच गेले. लोकांना अत्यावश्यक औषधेही उपलब्ध नाहीत आणि एटीएमही रिकामे पडले आहेत. त्यामुळे लोकांना पैसेही काढता येत नाहीत. याशिवाय पेट्रोल उपलब्ध असलेल्या पंपांवर लोकांच्या लांबच लांब रांगा लागल्या असून पेट्रोल 200 रुपये लिटरने काळ्या बाजारात विकले जात आहे.

या वस्तूंचे भाव गगनाला भिडले आहेत

कांदा, तांदूळ, अंडी आणि सर्व आवश्यक गोष्टी महागड्या किमतीत उपलब्ध आहेत. तांदूळ, जिथे आधी ३० रुपये किलोने मिळत होता, तो आता ६० रुपये किलोने मिळतो. याशिवाय कांद्याचे दरही 35 रुपयांवरून 70 रुपये किलो झाले आहेत. अंड्यांचा भाव 6 रुपयांवरून 10 रुपयांवर पोहोचला आहे. बटाटेही 15 ते 40 रुपये किलोने विकले जात आहेत.

मणिपूरमध्ये मेईतेई आणि कुकी समुदायांमध्ये उसळलेल्या हिंसाचाराने लोकांचे जीवन बदलले आहे. लोकांना घरे सोडून इतर राज्यात आश्रय घ्यावा लागला. सरकारी आकडेवारीनुसार, हिंसाचारात मृतांची संख्या 98 आहे, तर 310 लोक जखमी झाले आहेत.

यासोबतच महामार्ग रोखल्यामुळे मणिपूरमध्ये जीवनावश्यक वस्तूंच्या किमती दुपटीने वाढल्या असून त्यामुळे लोकांना अनेक समस्यांना सामोरे जावे लागत आहे. लोक मणिपूर सोडून दिल्ली, गुवाहाटी आणि इतर ठिकाणी मदत छावण्यांमध्ये राहू लागले.

ईशान्येकडील राज्य मणिपूरमध्ये 3 मे रोजी 10 जिल्ह्यांमध्ये 'आदिवासी एकता मार्च' काढण्यात आल्यानंतर हिंसक चकमकी सुरू झाल्या, मेईटी समुदायाच्या अनुसूचित जमाती (एसटी) दर्जाच्या मागणीच्या निषेधार्थ, किमान 54 जणांचा मृत्यू झाला.

भाजपच्या नेतृत्वाखालील मणिपूर सरकारने आरक्षित जंगलातून आदिवासी गावकऱ्यांना हुसकावून लावण्याची मोहीम सुरू केल्यानंतर इम्फाळ खोरे आणि त्याच्या आसपासच्या टेकड्यांमधील वांशिक गटांमधील परस्पर संशयाचा दीर्घ इतिहास चिघळत चाललेल्या संघर्षात बदलला गेल्याने राज्यात काही काळ वांशिक हिंसाचार सुरू होता.

मणिपूरमधील हिंसाचाराच्या वाढीचे मूळ मीतेई समुदायाने अनुसूचित जमातीच्या 10 वर्षांहून अधिक जुन्या मागणीमध्ये आहे. गेल्या अनेक वर्षांपपासून मतीई समुदाय त्यांचा अनुसू