Flag Of India: राष्ट्रध्वज हे अशा देशाचे प्रतीक आहे ज्याबद्दल त्या देशातील लोकांमध्ये आदर आणि समर्पणाची भावना आहे. राष्ट्रध्वज जगभरातील देशाची ओळख दर्शवतो. आपला ध्वज केवळ शांतता आणि बंधुभावासाठी सध्याच्या भारताची प्राथमिकता दर्शवत नाही, तर भारतीय संस्कृतीचा महान वारसाही जतन करतो. जगातील अनेक देशांचे ध्वज (Indian Flag) धार्मिक आधारावर बनवले गेले असले तरी भारताचा राष्ट्रध्वज विविधतेतील एकतेचे प्रतिनिधित्व करतो.

आपला राष्ट्रध्वज देशासाठी केलेल्या बलिदानाचे प्रतीक आहे. त्याच्या सन्मानासाठी असंख्य लोकांनी हसत-हसत आपले प्राण दिले. प्रत्येकजण देशाच्या ध्वजाचा आदर करतो. राष्ट्रध्वजाच्या तिरंग्याचा पोत, आकार आणि रंग याला विशेष महत्त्व आहे. जाणुन घेउया तिरंग्याचा आकार आणि महत्त्व काय आहे.

* राष्ट्रध्वजातील तीन रंगाचे महत्त्व

आपला ध्वज तीन रंगांच्या पट्ट्यांनी बनलेला आहे. ज्यामध्ये भगवा, पांढरा आणि हिरवा वरपासून खालपर्यंत क्रमाने असतो. याशिवाय ध्वजाच्या मध्यभागी असलेल्या पांढर्‍या पट्ट्यामध्ये सारनाथ येथील अशोक स्तंभावरून घेतलेल्या 24 प्रवक्त्यांनी बनवलेले निळे वर्तुळ दाखवले आहे.

ध्वजातील (Flag) भगवा रंग 'सामर्थ्य आणि धैर्य', पांढरा रंग शांतता आणि सत्य, हिरवा रंग पृथ्वीची सुपीकता, वाढ आणि शुभतेचे प्रतीक आहे. याशिवाय मध्यभागी असलेले अशोक चक्र 'गतीमध्ये जीवन आणि कायमस्वरूपी मृत्यू आहे' असे दर्शविते आणि ते जीवनाच्या गतिशीलतेचा संदेश देते.

* राष्ट्रध्वजाचा आकार

लांबी आणि रुंदीच्या प्रमाणात राष्ट्रध्वजाचा मानक आकार 3:2 ठेवण्याची तरतूद आहे. त्यात तयार केलेल्या तिन्ही रंगांच्या पट्ट्या आडव्या असतात. मानक ध्वज बनवण्यासाठी खादीचा वापर केला जातो.