भारतीय क्रिकेटमध्ये अनेक खेळाडूंनी संघर्षातून स्वतःची ओळख निर्माण केली आहे. नमन धीर हा त्यापैकीच एक खेळाडू आहे. आज आपल्या आक्रमक फलंदाजीने आणि उपयुक्त गोलंदाजीने तो क्रिकेटप्रेमींचे लक्ष वेधून घेत आहे. मात्र, त्याच्या यशामागे केवळ मेहनत आणि प्रतिभा नाही, तर अपयश, आर्थिक अडचणी, निवडकर्त्यांकडून झालेली उपेक्षा आणि क्रिकेट सोडण्याचा घेतलेला निर्णय अशी अनेक आव्हाने आहेत. एकेकाळी क्रिकेटमधील संधी मिळत नसल्याने कॅनडाला जाऊन नोकरी करण्याचा विचार करणारा नमन आज भारतीय संघासाठी महत्त्वाचा पर्याय बनत आहे. विशेष म्हणजे, त्याच्या या प्रवासात वडील नरेश धीर यांनी बजावलेली भूमिका अत्यंत महत्त्वाची ठरली.
नमन धीरने न्यूझीलंडविरुद्धच्या टी-२० मालिकेतील पहिल्याच सामन्यात आपल्या फलंदाजीची ताकद दाखवून दिली. भारतीय संघासमोर २२६ धावांचे मोठे लक्ष्य असताना त्याने दबावाखाली मैदानात उतरून आक्रमक फलंदाजी केली. अवघ्या १५ चेंडूंचा सामना करताना त्याने ५ चौकार आणि २ षटकारांच्या मदतीने नाबाद ४२ धावा केल्या. त्याचा स्ट्राइक रेट तब्बल २८० इतका होता.
सामना निर्णायक टप्प्यावर असताना नमनने दाखवलेला आत्मविश्वास विशेष लक्षवेधी ठरला. त्याने अखेरच्या टप्प्यात वेगाने धावा जमवत भारतीय संघाच्या विजयात महत्त्वाची भूमिका बजावली. षटकार ठोकून सामना संपवण्याच्या त्याच्या शैलीने चाहत्यांचे लक्ष वेधून घेतले. या खेळीमुळे त्याच्या फलंदाजीतील आक्रमकता आणि दबावाखाली खेळण्याची क्षमता पुन्हा एकदा अधोरेखित झाली.
नमनच्या खेळीनंतर भारतीय क्रिकेटपटू संजू सॅमसनने त्याच्या कामगिरीचे कौतुक केले. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये फारसा अनुभव नसतानाही नमनने महत्त्वाच्या प्रसंगी संयम राखल्याचे सॅमसनने नमूद केले. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर केवळ काही सामने खेळलेल्या खेळाडूसाठी अशा दबावाच्या परिस्थितीत कामगिरी करणे महत्त्वाचे असल्याचे त्याने सांगितले.
नमनने केवळ वैयक्तिक धावा केल्या नाहीत, तर संघाला विजय मिळवून देण्यासाठी आवश्यक असलेली जबाबदारीही पार पाडली. नवख्या खेळाडूने मोठ्या लक्ष्याचा पाठलाग करताना दाखवलेला आत्मविश्वास भारतीय संघासाठी सकारात्मक बाब असल्याचे या प्रतिक्रियेतून स्पष्ट झाले.
भारतीय संघाचा कर्णधार श्रेयस अय्यर यानेही नमनच्या अष्टपैलू क्षमतेकडे लक्ष वेधले. नमन हा संघासाठी केवळ आक्रमक फलंदाज नसून गोलंदाजीचा अतिरिक्त पर्यायही उपलब्ध करून देतो. विशेषतः खेळपट्टी आणि सामन्याची परिस्थिती पाहून त्याच्याकडून काही महत्त्वाची षटके टाकून घेता येतात, असे अय्यरने स्पष्ट केले.
मर्यादित संधी मिळाल्यानंतरही नमनने फलंदाजी करताना दाखवलेला शांतपणा आणि परिस्थितीनुसार खेळण्याची क्षमता कौतुकास्पद आहे. संघात डावखुऱ्या आणि उजव्या हाताच्या फलंदाजांच्या संयोजनानुसार पर्याय उपलब्ध असणे महत्त्वाचे ठरते. अशा वेळी नमनसारख्या अष्टपैलू खेळाडूचा उपयोग संघाला होऊ शकतो.
नमन धीरचा जन्म हरियाणातील अंबाला येथे झाला. वडिलांच्या नोकरीमुळे त्याचे कुटुंब पंजाबमधील फरीदकोट येथे स्थायिक झाले. त्याचे वडील नरेश धीर यांनी एका मेडिकल दुकानात कर्मचारी म्हणून काम केले. मर्यादित उत्पन्नात कुटुंबाचा खर्च भागवताना नमनच्या क्रिकेटच्या स्वप्नाला साथ देणे हे त्यांच्यासाठी आव्हानात्मक होते.
मिळालेल्या माहितीनुसार, त्याच्या वडिलांचे मासिक वेतन सुमारे १० हजार रुपये होते. कुटुंबाची आर्थिक परिस्थिती फारशी मजबूत नसतानाही नमनने क्रिकेट खेळणे सुरू ठेवले. त्याच्या शिक्षणाचा आणि शाळेच्या खर्चाचा काही भार त्याच्या आजोबांनी उचलला. कुटुंबातील सदस्यांनी दिलेल्या या पाठिंब्यामुळे नमनला क्रिकेटमध्ये पुढे जाण्याची संधी मिळाली.
नमनने लहान वयातच क्रिकेट खेळण्यास सुरुवात केली होती. अंडर-१६ स्तरावर खेळल्यानंतर त्याला मोठ्या संधी मिळतील, अशी अपेक्षा होती. मात्र, त्यानंतरच्या सुमारे चार वर्षांच्या काळात निवडकर्त्यांकडून त्याला अपेक्षित संधी मिळाल्या नाहीत. सातत्याने प्रयत्न करूनही प्रगतीचा मार्ग दिसत नसल्याने त्याचा आत्मविश्वास डळमळीत झाला.
खेळासाठी लागणारा खर्च, निवडीतील अनिश्चितता आणि भविष्यातील आर्थिक स्थैर्य यामुळे त्याच्यासमोर अनेक प्रश्न उभे राहिले. क्रिकेटमध्ये करिअर घडवण्याचे स्वप्न पाहणाऱ्या अनेक तरुणांप्रमाणे नमनलाही या काळात कठीण निर्णयाचा सामना करावा लागला.
२०२२ च्या सुरुवातीला नमनने क्रिकेट सोडण्याचा विचार केला. सातत्याने संधी न मिळाल्याने आणि आर्थिक परिस्थितीमुळे त्याने परदेशात जाऊन नोकरी करण्याचा पर्याय निवडण्याचे ठरवले. यासाठी त्याने कॅनडातील कायमस्वरूपी वास्तव्यासाठी अर्ज करण्याच्या दृष्टीने आवश्यक कागदपत्रांची तयारी सुरू केली होती. बहिणीसोबत कॅनडाला स्थलांतरित होण्याचाही त्याचा विचार होता.
नमनसाठी हा त्याच्या आयुष्यातील निर्णायक टप्पा होता. क्रिकेटमध्ये आणखी किती काळ प्रयत्न करायचे आणि स्थिर उत्पन्नासाठी दुसरा मार्ग स्वीकारायचा का, असा प्रश्न त्याच्यासमोर होता. अनेक वर्षांच्या मेहनतीनंतरही अपेक्षित यश मिळत नसल्याने त्याने क्रिकेटपासून दूर जाण्याचा निर्णय जवळपास घेतला होता.
नमनच्या आयुष्यात त्याचे वडील नरेश धीर यांची भूमिका निर्णायक ठरली. मुलाने क्रिकेट सोडण्याचा निर्णय घेतल्याचे समजल्यानंतर त्यांनी त्याला आणखी एक वर्ष प्रयत्न करण्यास सांगितले. घाईघाईने निर्णय न घेता आपल्या स्वप्नाला शेवटची संधी देण्याचा सल्ला त्यांनी दिला. वडिलांच्या या आग्रहामुळे नमनने आपला निर्णय बदलला आणि क्रिकेटमध्ये पुन्हा पूर्ण ताकदीने प्रयत्न करण्याचे ठरवले.
या निर्णयानंतर त्याच्या कारकिर्दीला नवी दिशा मिळाली. डिसेंबर २०२२ मध्ये त्याने रणजी ट्रॉफीमध्ये पदार्पण केले. देशांतर्गत क्रिकेटमधील कामगिरीच्या जोरावर त्याला पुढे आयपीएलमध्ये खेळण्याची संधी मिळाली. एका वर्षासाठी क्रिकेटला आणखी संधी देण्याचा निर्णय त्याच्या आयुष्यातील महत्त्वाचा टर्निंग पॉइंट ठरला.
नमनच्या कारकिर्दीत आयपीएलने महत्त्वाची भूमिका बजावली. डिसेंबर २०२३ मध्ये मुंबई इंडियन्सने त्याला २० लाख रुपयांच्या किमतीत संघात घेतले. आयपीएलसारख्या मोठ्या व्यासपीठावर स्वतःला सिद्ध करण्याची संधी त्याला मिळाली. त्यानंतरच्या कामगिरीमुळे संघाने नोव्हेंबर २०२४ मध्ये त्याला ५.२५ कोटी रुपयांच्या रकमेसह रिटेन केले.
मुंबई इंडियन्सकडून खेळताना नमनने आक्रमक फलंदाजीसोबतच प्रसंगी गोलंदाजी करण्याची क्षमताही दाखवली. मोठ्या खेळाडूंसोबत खेळण्याचा अनुभव, दबावाखाली निर्णय घेण्याची संधी आणि स्पर्धात्मक वातावरण यांचा त्याच्या खेळावर सकारात्मक परिणाम झाला. आयपीएलमधील कामगिरीने त्याला भारतीय संघापर्यंत पोहोचण्याचा मार्ग खुला करून दिला.
नमन धीरने २०२४ मध्ये मुंबई इंडियन्सकडून आयपीएलमध्ये पदार्पण केले. उपलब्ध आकडेवारीनुसार, त्याने ३३ सामने खेळताना ३३ डावांत ७१० धावा केल्या आहेत. या काळात त्याने तीन अर्धशतके झळकावली असून त्याची सर्वोत्तम धावसंख्या ६२ आहे. त्याचा फलंदाजीतील स्ट्राइक रेट १६४ च्या आसपास राहिला आहे.
आयपीएलमध्ये त्याने ६७ चौकार आणि ३६ षटकार मारले आहेत. हे आकडे त्याच्या आक्रमक फलंदाजीची झलक दाखवतात. मधल्या फळीत वेगाने धावा करण्याची क्षमता असल्यामुळे नमन संघासाठी उपयुक्त ठरतो. त्याचबरोबर गोलंदाजी करण्याची क्षमता असल्याने संघरचनेत त्याला विशेष महत्त्व मिळू शकते.
नमन धीरने दिलेल्या माहितीनुसार, त्याने २७ सप्टेंबर रोजी वनडे क्रिकेटमध्ये आणि ६ ऑक्टोबर रोजी टी-२० क्रिकेटमध्ये आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केले. त्याच्या सुरुवातीच्या आंतरराष्ट्रीय आकडेवारीत सहा टी-२० सामन्यांत ८० धावा आणि पाच विकेट्सची नोंद आहे. टी-२० क्रिकेटमध्ये त्याची सर्वोत्तम गोलंदाजी ३१ धावांत तीन विकेट्स अशी आहे. वनडे क्रिकेटमध्ये तीन सामन्यांत त्याने ३० धावा आणि एक विकेट घेतली आहे.
फलंदाजी आणि ऑफ स्पिन गोलंदाजी या दोन्ही माध्यमांतून योगदान देण्याची क्षमता त्याच्याकडे आहे. त्यामुळे संघाला गरजेनुसार अतिरिक्त गोलंदाज किंवा आक्रमक फलंदाज म्हणून त्याचा वापर करता येऊ शकतो. मात्र, भारतीय संघातील स्थान टिकवण्यासाठी त्याला सातत्यपूर्ण कामगिरी करावी लागणार आहे.
नमन धीरची कहाणी केवळ एका चांगल्या खेळीपुरती मर्यादित नाही. आर्थिक अडचणी, निवडीतील निराशा आणि क्रिकेट सोडण्याचा निर्णय या सगळ्या टप्प्यांतून मार्ग काढत त्याने आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये स्थान मिळवले. एका वर्षासाठी आणखी प्रयत्न करण्याचा वडिलांचा सल्ला त्याच्या कारकिर्दीला नवी दिशा देणारा ठरला.
आज नमन आपल्या कामगिरीच्या जोरावर भारतीय क्रिकेटमध्ये ओळख निर्माण करत आहे. त्याच्यासमोर सातत्य राखण्याचे आणि संघासाठी महत्त्वपूर्ण योगदान देण्याचे आव्हान आहे. क्रिकेटमधील त्याचा पुढील प्रवास कसा असेल, हे आगामी सामन्यांतील कामगिरीवर अवलंबून असेल. मात्र, प्रतिकूल परिस्थितीतही प्रयत्न सुरू ठेवण्याची त्याची कहाणी अनेक युवा क्रिकेटपटूंसाठी प्रेरणादायी ठरू शकते.
दैनिक गोमंतकचे सदस्य व्हा
शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.
Read Goa news in Marathi and Goa local news on Tourism, Business, Politics, Entertainment, Sports and Goa latest news in Marathi on Dainik Gomantak. Get Goa news live updates on the Dainik Gomantak Mobile app for Android and IOS.