भारतात घुबडाला मूर्ख मानण्यामागे त्या पक्ष्याचे दिवसाचे वर्तन, प्राचीन लोककथा आणि खोलवर रुजलेला पौराणिक प्रतीकवाद यांचे मिश्रण आहे. पाश्चात्य परंपरांमध्ये घुबडाकडे एक शांत, चिंतनशील विद्वान म्हणून पाहिले जाते, तर भारतीय संस्कृतीत त्याच पक्ष्याकडे सूर्य उगवल्यावर पूर्णपणे असहाय्य होणारा प्राणी म्हणून पाहिले जाते.
घुबडं निशाचर असल्यामुळे, दिवसा त्यांच्या वागण्यामुळे ते पाहणाऱ्यांना पूर्णपणे विचित्र वाटतात. जर दिवसा एखादे घुबड दिसले, तर ते अनेकदा भांबावलेले, सुस्त आणि आपल्या सभोवतालच्या वातावरणाशी पूर्णपणे अलिप्त झालेले दिसते.
डोळे न मिटवता, एकटक आणि शून्य नजरेने ते बसून राहिलेले असते आणि अधूनमधून आपले डोके विचित्र कोनात झुकवत असते. भारतातील प्रारंभीच्या ग्रामीण आणि कृषीप्रधान समाजाला प्रखर सूर्यप्रकाशात पूर्णपणे आंधळा असलेला, वस्तूंना धडकणारा आणि इतर पक्षी त्याला उघडपणे छळत असताना नुसताच रिकाम्या नजरेने पाहणारा पक्षी म्हणजे भोळ्या-भाबड्यापणाची परमोच्च व्याख्या वाटत असे.
ही विशिष्ट पक्षी प्रजाती एक प्रकारचा विरोधाभास आहे. हे एक ठिपकेदार घुबड असून ते गोवा, भारत आणि आग्नेय आशियामध्ये मोठ्या प्रमाणावर आढळते. हा विरोधाभास दोन पातळ्यांवरचा आहे; पाश्चात्य संस्कृतीत घुबड शहाणे मानले जाते, पण आपल्या भारतीय संदर्भात घुबड म्हणजे ‘उल्लू’, म्हणजेच मूर्खतेचे प्रतीक आहे. शिवाय, हा कदाचित एकमेव पक्षी आहे, ज्याच्या नावात दोन देवांची नावे आहेत. हे द्विपदी नाव आहे- ‘अथेन ब्रह्मा’. ‘अथेन’ ही ज्ञान आणि युद्धाची ग्रीक देवी ‘अथेना’ आहे, तर ‘ब्रह्मा’ ही सृष्टी आणि ज्ञानाशी संबंधित हिंदू देवता आहे. - सावियो फोन्सेका
पौराणिक कथा : संपत्ती विरुद्ध शहाणपण
हिंदू प्रतिमाशास्त्रानुसार, घुबड हे संपत्ती, भाग्य आणि समृद्धीची देवता असलेल्या देवी लक्ष्मीचे वाहन आहे. तथापि, या संबंधातून मूर्खपणाबद्दल एक सावधगिरीचा धडा मिळतो. ज्याप्रमाणे घुबड सूर्याच्या प्रकाशाला आंधळे असते, त्याचप्रमाणे जो माणूस कोणत्याही आध्यात्मिक आधाराशिवाय केवळ भौतिक संपत्तीच्या मागे लागतो, तो लोभाने आंधळा झाला आहे असे म्हटले जाते.
Owl Meaning
पंचतंत्र आणि लोककथा
दोन हजार वर्षांहून अधिक काळापासून भारतातील मुले पंचतंत्र आणि जातक कथा प्राण्यांच्या बोधकथांचे प्राचीन संग्रह यातील गोष्टी ऐकत मोठी झाली आहेत. या पारंपरिक कथांमध्ये, घुबडाला जवळजवळ नेहमीच कमी दृष्टी असलेले आणि सहज फसणारे पात्र म्हणून चित्रित केले
दैनिक गोमंतकचे सदस्य व्हा
शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.
Read Goa news in Marathi and Goa local news on Tourism, Business, Politics, Entertainment, Sports and Goa latest news in Marathi on Dainik Gomantak. Get Goa news live updates on the Dainik Gomantak Mobile app for Android and IOS.
