नवी दिल्ली: देशातील गरीब आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबांना गंभीर आजारांच्या महागड्या उपचारांपासून वाचवण्यासाठी केंद्र सरकारची 'आयुष्मान भारत योजना' (Ayushman Bharat Yojana) एक मोठे सुरक्षा कवच ठरत आहे. या योजनेअंतर्गत पात्र कुटुंबांना दरवर्षी ₹५ लाखांपर्यंतच्या मोफत उपचारांची (Free Health Insurance) हमी मिळते. परंतु, अनेकदा नागरिकांच्या मनात प्रश्न असतो की, या सरकारी कार्डचा वापर एखाद्या खाजगी (Private) रुग्णालयात करता येतो का? याचे उत्तर 'हो' असे आहे, पण त्यासाठी सरकारचे काही महत्त्वाचे नियम आणि अटी आहेत.
आयुष्मान कार्डधारक कोणत्याही खाजगी रुग्णालयात मोफत उपचार घेऊ शकतात, मात्र ते रुग्णालय आयुष्मान भारत योजनेच्या सरकारी पॅनेलमध्ये समाविष्ट (Empaneled Hospital) असणे अनिवार्य आहे.
प्रत्येक खाजगी रुग्णालयात ही सुविधा उपलब्ध नसते. तुमच्या परिसरातील पॅनेलमध्ये असलेल्या खाजगी रुग्णालयांची यादी पाहण्यासाठी आयुष्मान योजनेच्या अधिकृत संकेतस्थळाला (pmjay.gov.in) भेट देऊन 'Find Hospital' या पर्यायावर क्लिक करावे लागेल. तिथे राज्य, जिल्हा आणि आजाराचे नाव टाकून रुग्णालयांची यादी सहज पाहता येते.
योजनेच्या नियमांनुसार, आयुष्मान कार्ड केवळ रुग्णालयात भरती (Admitted) झाल्यानंतरच काम करते. जर तुम्ही फक्त डॉक्टरांचा सल्ला घेण्यासाठी किंवा ओपीडी (OPD) तपासणीसाठी जात असाल, तर त्याचा खर्च तुम्हाला स्वतः करावा लागेल. तसेच, ही सुविधा नसलेल्या खाजगी रुग्णालयात गेल्यास हे कार्ड चालणार नाही.
रुग्णालयात भरती झाल्यापासून ते ऑपरेशन, औषधे, डॉक्टरांची फी, आयसीयू (ICU) चार्ज आणि रक्त तपासणी, एक्स-रे यांसारख्या सर्व चाचण्यांचा खर्च या कार्डाद्वारे पूर्णपणे मोफत मिळतो. यामध्ये कॅन्सर, हृदयविकार, किडनीचे आजार आणि गुडघे प्रत्यारोपण यांसारख्या १५०० हून अधिक आजारांचा समावेश आहे.
जर पॅनेलमध्ये समाविष्ट असलेल्या एखाद्या खाजगी रुग्णालयाने तुमचे आयुष्मान कार्ड स्वीकारण्यास नकार दिला किंवा पैशांची मागणी केली, तर तुम्ही थेट सरकारकडे तक्रार करू शकता. यासाठी सरकारने '14555' किंवा '104' हे राष्ट्रीय हेल्पलाइन क्रमांक जारी केले आहेत. याशिवाय, प्रत्येक नोंदणीकृत रुग्णालयात एक 'आयुष्मान मित्र' तैनात असतो, ज्याच्याकडे तुम्ही थेट मदत मागू शकता.
ही योजना प्रामुख्याने सामाजिक-आर्थिक आणि जातीय जनगणनेच्या (SECC 2011) आधारावर गरीब कुटुंबांसाठी लागू करण्यात आली होती. मात्र, नुकताच सरकारने यामध्ये मोठा बदल करत ७० वर्षांपेक्षा जास्त वय असलेल्या देशातील सर्व वृद्ध नागरिकांसाठी ही योजना अनिवार्य केली आहे. तुमचे कुटुंब या योजनेसाठी पात्र आहे की नाही, हे तपासण्यासाठी अधिकृत वेबसाइटवरील 'Am I Eligible' या टॅबवर जाऊन तुमचा मोबाईल नंबर आणि रेशन कार्ड नंबर टाकून त्वरित पडताळणी करता येते.
दैनिक गोमंतकचे सदस्य व्हा
शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.
Read Goa news in Marathi and Goa local news on Tourism, Business, Politics, Entertainment, Sports and Goa latest news in Marathi on Dainik Gomantak. Get Goa news live updates on the Dainik Gomantak Mobile app for Android and IOS.