Healthy Eating :आपण प्रत्येकजण आपल्या आरोग्याबाबत गंभीर असतो, पण प्रश्न असा आहे की, आपण केवळ आपल्या खाण्याच्या सवयी बदलून आरोग्य सुधारु शकतो का? अलिकडेच, जगभरातील 37 तज्ञांनी एक आहार सुचवला आहे ज्याला 'प्लॅनेटरी हेल्थ डाएट' किंवा पीएचडी असे म्हणतात. हा आहार केवळ मानवी आरोग्यासाठीच चांगला मानला जात नाही तर पर्यावरणासाठीही फायदेशीर आहे. चला तर मग हा आहार काय आहे ते जाणून घेऊया...

काय आहे प्लॅनेटरी हेल्थ डाएट?

दरम्यान, 2019 मध्ये ईएटी-लॅन्सेट कमिशनच्या "Food in the Anthropocene" या अहवालाद्वारे प्लॅनेटरी हेल्थ डाएटची सुरुवात करण्यात आली. त्याचा उद्देश आपल्याला अशी खाण्याची पद्धत सांगणे हा होता जी आपल्याला केवळ रोगांपासून सुरक्षित राहण्यास मदत करत नाही तर आपली पृथ्वी देखील सुरक्षित ठेवते. या आहारामध्ये भाज्या, फळे, संपूर्ण धान्य, काजू, बिया, कडधान्ये आणि हेल्दी फॅट्स भरपूर असतात. याशिवाय, दुग्धजन्य पदार्थ, मासे आणि चिकन देखील काही विशिष्ट प्रमाणात समाविष्ट आहेत, परंतु लाल मांस, प्रक्रिया केलेले पदार्थ आणि साखर जवळजवळ नगण्य आहेत.

या आहारात काय विशेष आहे?

प्लॅनेटरी हेल्थ डाएटचे (Planetary Health Diet) सूत्र खूप सोपे आहे. कमी कार्बोहायड्रेट, जास्त फायबर आणि प्रथिने. याव्यतिरिक्त, शरीराला जीवनसत्त्वे आणि खनिजे यांसारखे आवश्यक सूक्ष्म पोषक घटक मिळतात. या आहारात असलेले फॅट्स देखील निरोगी असते म्हणजेच अनसॅच्युरेटेड फॅट्स, जे वनस्पती आणि माशांमध्ये आढळते. यामुळे हृदयाचे आरोग्य सुधारते, कोलेस्टेरॉल कमी होते, जळजळ कमी होते आणि मधुमेह आणि कर्करोगासारख्या (Cancer) आजारांचा धोका देखील कमी होतो.

आहारतज्ज्ञांच्या मते, आपल्या देशात हा आहार स्वीकारणे कठीण नाही. पारंपारिकपणे, आपण डाळी, भाज्या, फळे, देशी तूप, ताक, धान्ये आणि काजू आहारात खातोच. आता आपल्या सणांमध्ये खजूर किंवा बदाम असलेल्या मिठाई देखील लोकप्रिय होत आहेत. दुग्धव्यवसाय हा भारताचा एक महत्त्वाचा भाग आहे आणि तो प्रथिनांचा एक प्रमुख स्रोत आहे, म्हणून तो पूर्णपणे सोडून देणे चांगले ठरणार नाही. आपल्या आवडीनुसार आणि बजेटनुसार थोडे बदल करुन हा आहार सहज स्वीकारता येतो.

या आहारामुळे खरोखरच दीर्घायुष्य मिळते का?

हार्वर्ड विद्यापीठाने केलेल्या संशोधनात, 2 लाखांहून अधिक लोकांचा 34 वर्षे अभ्यास करण्यात आला. प्लॅनेटरी हेल्थ डाएट सारख्या आहाराचे पालन करणाऱ्यांमध्ये अकाली मृत्यूचा धोका सुमारे 30 टक्के कमी झाल्याचे उघड झाले. या लोकांना हृदयरोग, कर्करोग आणि श्वसनाचे आजारही कमी होते. अलीकडेच, स्पेनमध्ये झालेल्या आणखी एका अभ्यासातून हे सिद्ध झाले की, या आहारामुळे केवळ मानवी आरोग्यच सुधारत नाही तर पर्यावरणाचे (Environment) नुकसान देखील कमी होते. म्हणजेच, हा आहार शरीर आणि पृथ्वी दोघांसाठीही वरदान ठरु शकतो.