पणजी: सांतान (सांगे) येथे असलेल्या काले खनिज खाणपट्टा IV या लोखंड खनिज उत्खनन प्रकल्पाला केंद्र सरकारच्या पर्यावरण, वन व हवामान बदल मंत्रालयाने सशर्त पर्यावरण मंजुरी दिली आहे. फोमेंतो रिसोर्सेस प्रा.लि. या कंपनीकडून हा प्रकल्प राबवला जाणार असून मंजुरीसोबत कठोर अटी घालण्यात आल्या आहेत. फेब्रुवारीत पर्यावरण दाखला जारी करण्यापूर्वीची जनसुनावणी घेण्यात आली होती.

या निर्णयामुळे गोव्यातील लोखंड खनिज उत्खननाला गती मिळणार असली तरी कडक अटींमुळे कंपनीला पर्यावरणीय संतुलन, जलस्रोत, स्थानिक ग्रामस्थांचे आरोग्य व श्रद्धास्थानांचे रक्षण करण्याचे मोठे आव्हान असेल.

सामाजिक बांधिलकी

 सांतान गावाला मोफत पिण्याचे पाणी पाइपलाइनद्वारे पुरवठा

 स्थानिक युवकांसाठी प्रशिक्षण व इंटर्नशिप योजना

 खाणी व वाहतूक मार्गावर घनदाट वृक्षारोपण, किमान ३३ टक्के ग्रीनबेल्ट

 कामगार व गावकऱ्यांसाठी नियमित आरोग्य तपासणी व वैद्यकीय शिबिरे

पर्यावरणीय उपाययोजना व अटी

 एकूण पाणी गरज दरदिवशी ३०० किलो लिटर्स, त्यापैकी २५५ किलो लिटर्स गोडे पाणी व ४५ किलो लिटर्स पुनर्वापरित पाणी

 पावसाळ्यातील पाणी खड्ड्यात ८.५० दशलक्ष घनमीटर क्षमतेने साठवले जाणार

 वनक्षेत्र : २१.१३३ हेक्टरसाठी - टप्पा १ - वन खात्याची परवानगी, टप्पा २ - मंजुरी मिळाल्यानंतरच खाणकाम सुरू

 वन्यजीव संवर्धन योजनेचा खर्च : ७८.०५ लाख रुपये (पूर्वी १२.५ लाख)

 पर्यावरण व्यवस्थापन योजना : भांडवली खर्च १६८.८३ लाख रुपये, वार्षिक खर्च रु. ९८.३१ लाख

 सार्वजनिक सुनावणीदरम्यान मांडलेल्या मागण्यांसाठी ३३.६० लाख रुपये तीन वर्षांसाठी राखीव

वाहतूक योजना

खनिज वाहतूक सावर्डे किंवा काप्शे जेटीपर्यंत (१२-१४ किमी) केली जाणार असून दोन पर्यायी मार्ग निश्चित करण्यात आले आहेत. वाहतुकीदरम्यान झिरो स्पिलेज, टारपोलिन झाकलेली वाहने, नियमित पाण्याची फवारणी व रस्त्यांचे स्वच्छतेचे काटेकोर पालन आवश्यक असेल.

प्रकल्पाची माहिती

खनिज उत्खनन क्षमता :

०.७५ दशलक्ष टन प्रतिवर्ष

अवशिष्ट कचरा :

३.० दशलक्ष टन प्रतिवर्ष

पट्टा क्षेत्रफळ : १५२.५०७३ हेक्टर

परवानगीची तारीख :

२२ ऑगस्ट २०२५