पणजी: जातनिहाय जनगणना २०२७ मध्ये ९ ते २७ फेब्रुवारीदरम्यान होणार आहे. पुढील वर्षी २०२६ मध्ये होणाऱ्या जनगणनेच्या वेळी जातविषयक कोणतीही माहिती विचारली जाणार नाही.

राज्य जनगणना संयुक्त संचालक के. व्ही. राजेश्वर राव यांनी ‘गोमन्तक’ला सांगितले, की जातनिहाय जनगणना कशी असेल. केवळ जातीची नोंदणी होईल की पोटजातीची नोंदणी होईल याविषयी अद्याप काही स्पष्टता नाही. २०२७ च्या फेब्रुवारीपूर्वी केंद्रीय गृह मंत्रालयाकडून त्याविषयी स्पष्टता मिळेल.

पुढील वर्षी केली जाणारी जनगणना ही केवळ घरांची माहिती नोंदवण्यापुरती मर्यादित असेल. गेल्या जनगणनेवेळी २३ विविध प्रकारचे प्रश्न विचारण्यात आले होते. या खेपेला त्यात थोडी वाढ होऊ शकते.

जनगणनेसाठी ३ हजार जण प्रत्येक घरात जाण्यासाठी प्रगणक म्हणून नियुक्त केले जाणार आहे. प्रत्येक सहा प्रगणकामागे एक सर्वेक्षक असेल. त्यानंतर तालुका पातळीवरील अधिकारी असतील. त्यासाठी एकावेळी ४० जणांना या पद्धतीने प्रशिक्षण दिले जाणार आहे.

१९४१ मध्येही जातनिहाय जनगणना झाली होती. मात्र त्याचा तपशील नंतर जाहीर करण्यात आला नाही. त्यानंतर १९५१ पासून २०११ पर्यंत केवळ अनुसूचित जाती, जमातींचीच वेगळी नोंद घेण्यात आली आहे.

महिलांची व मुलांची संख्या, वृद्धांचे प्रमाण, ग्रामीण-शहरी लोकसंख्या, अनुसूचित जातीजमातींची टक्केवारी, तसेच कामगार आणि अवलंबित लोकसंख्येचे गुणोत्तर या सर्व बाबींचा अभ्यास याच माहितीवरून होतो. या आकडेवारीतूनच देशातील शिक्षण, आरोग्य, रोजगार, गृहउभारणी आणि सामाजिक सुरक्षेसाठीची धोरणे ठरवली जातात, असे राव यांनी सांगितले.