rituals to perform in pitru paksha: हिंदू धर्मात पितृ पक्ष, ज्याला श्राद्ध पक्ष असेही म्हणतात, हा एक अत्यंत महत्त्वाचा काळ मानला जातो. ही पंधरा दिवसांची अशी वेळ आहे जेव्हा आपण आपल्या दिवंगत पूर्वजांचे स्मरण करतो आणि त्यांच्या आत्म्याला शांती मिळावी म्हणून धार्मिक विधी करतो.

अशी श्रद्धा आहे की, या काळात आपले पूर्वज पृथ्वीवर येतात आणि आपल्या कुटुंबाला आशीर्वाद देतात. त्यांच्या आत्म्याच्या शांती आणि मोक्षासाठी या काळात श्राद्ध, तर्पण आणि पिंडदान यांसारखे विधी केले जातात.

या वर्षी पितृपक्षाचा कालावधी

हिंदू पंचांगानुसार, या वर्षी पितृपक्षाची सुरुवात ७ सप्टेंबर, २०२५ पासून होणार आहे. हा १५ दिवसांचा काळ २१ सप्टेंबर, २०२५ रोजी समाप्त होईल. या संपूर्ण काळात पूर्वजांप्रती आदर आणि कृतज्ञता व्यक्त केली जाते. पितृपक्षात श्राद्ध केल्याने पूर्वजांना मोक्ष मिळतो, अशी धार्मिक धारणा आहे.

तसेच, पूर्वज प्रसन्न होऊन आपल्या वंशजांना सुख आणि समृद्धीचा आशीर्वाद देतात. या काळात केलेले दान-धर्म आणि पुण्य कार्य कुटुंबातील सर्व संकटे दूर करतात आणि कुंडलीतील पितृदोष समाप्त होतो, असे मानले जाते.

श्राद्धाचे नियम आणि सात्विक आहार

श्राद्धाच्या दिवशी काही महत्त्वाचे नियम पाळले पाहिजेत. सकाळी लवकर स्नान करून दक्षिण दिशेला तोंड करून पाण्यात काळे तीळ मिसळून तर्पण करावे. श्राद्ध विधीसाठी एखाद्या ब्राह्मणाला घरी बोलावून त्याला भोजन द्यावे.

जेवणात खीर, पुरी आणि पूर्वजांना आवडणारे पदार्थ समाविष्ट करावेत. ब्राह्मणाला भोजन दिल्यानंतर गरीब आणि गरजूंना दान करावे. पितृपक्षाच्या १५ दिवसांत घरात फक्त सात्विक भोजन बनवावे. या काळात लसूण, कांदा आणि मांसाहार पूर्णपणे टाळणे आवश्यक आहे.