World No Tobacco Day: जागतिक तंबाखू विरोधी दिन दरवर्षी ३१ मे रोजी सादर केला जातो. यानिमित्त सुप्रसिद्ध वाळू कलाकार सुदर्शन पटनायक यांनी पुरी समुद्रकिनारी तंबाखू सोडण्याचा संदेश देणारी एक सुंदर वाळूशिल्प तयार केली आहे. 

या वर्षीच्या जागतिक तंबाखू विरोधी दिनाची थीम 'आम्हाला तंबाखूची नव्हे तर अन्नाची गरज आहे'. तंबाखूच्या सेवनाने होणाऱ्या हानींबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी दरवर्षी 31 मे हा दिवस जागतिक तंबाखू विरोधी दिन साजरा केला जातो.

या वर्षीच्या थीमचा उद्देश तंबाखू (Tobacco) उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी पर्यायी पीक उत्पादन आणि विपणनाच्या संधींबद्दल जागरुकता वाढवणे आणि त्यांना शाश्वत आणि पौष्टिक पिके घेण्यास प्रोत्साहित करणे आहे.

तंबाखूच्या लागवडीमुळे जगभरात अन्न असुरक्षितता वाढते, असे दक्षिण-पूर्व आशियाच्या WHO प्रादेशिक संचालक डॉ पूनम खेत्रपाल सिंग यांनी सांगितले. 

जागतिक स्तरावर दरवर्षी सुमारे 3.5 दशलक्ष हेक्टर जमीन तंबाखूच्या वाढीसाठी बदलली जाते. आग्नेय आशिया प्रदेशात, भारत एकर जमीन लागवडीखाली आणि तंबाखू उत्पादनात आघाडीवर आहे.

त्यानंतर इंडोनेशिया आहे. बांगलादेश, डीपीआर कोरिया, थायलंड, म्यानमार आणि श्रीलंका येथेही तंबाखूचे उत्पादन घेतले जाते. 10 सर्वात मोठ्या तंबाखू उत्पादकांपैकी नऊ हे कमी आणि मध्यम उत्पन्न असलेले देश आहेत आणि यापैकी चार कमी उत्पन्न असलेले अन्न-तूट असलेले देश म्हणून परिभाषित केले आहेत.

• इतिहास

तंबाखू सेवनामुळे होणाऱ्या मृत्यूंच्या संख्येत सातत वाढ होत असल्याने जागतिक आरोग्य संघटनेने 1987 मध्ये तंबाखू निषेध दिवस साजरा करण्याचा निर्णय घेतला. पुढच्या वर्षी म्हणजे 1988 मध्ये पहिल्यांदा जागतिक तंबाखू विरोधी दिन एप्रिल महिन्यात साजरा करण्यात आला. पण नंतर तो साजरा करण्यासाठी मे महिन्यात तारीख निश्चित करण्यात आली.

• कधी साजरा केला जातो?

दरवर्षी 31 मे रोजी जागतिक तंबाखू विरोधी दिन साजरा केला जातो. 1988 मध्ये मे महिन्याच्या शेवटच्या दिवशी तो साजरा करण्याचा ठराव मंजूर करण्यात आला. तेव्हापासून दरवर्षी 31 मे रोजी जागतिक तंबाखू विरोधी दिन म्हणून तंबाखूचे सेवन थांबवण्यासाठी आणि त्यामुळे होणाऱ्या समस्यांची जाणीव करून देण्यासाठी साजरा करण्यात येतो.

• तंबाखूचे सेवन आरोग्यासाठी घातक

तंबाखूच्या सेवन करणे आरोग्यासाठी (Health) घातक असते. यामुळे फुफ्फुसाचा कर्करोग, यकृताचा कर्करोग, तोंडाचा कर्करोग, आतड्याचा कर्करोग आणि गर्भाशयाचा कर्करोग होण्याचा धोका असतो.तसेच हृदयविकार होण्याचा जास्त धोका असतो.