Notice to 15 E-Cigarettes Selling Websites: ई-सिगारेट हे धूम्रपानाइतकेच आरोग्यासाठी घातक असल्याचे आरोग्य तज्ज्ञांच्या निदर्शनास आले आहे. त्याचे धोके लक्षात घेता, भारतात त्याच्या विक्रीवर बंदी घालण्यात आली आहे. मात्र अनेक वेबसाइट्सवर ई-सिगारेट्स विकली जात आहे.

केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने या दिशेने कठोर पावले उचलली आहेत. अधिकृत सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, आरोग्य मंत्रालयाने भारतात बंदी घातलेल्या ई-सिगारेटची विक्री करणाऱ्या १५ वेबसाइट्सना नोटीस पाठवली असून, त्यांना जाहिराती आणि उत्पादनांची विक्री थांबवण्याचे निर्देश दिले आहेत.

सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, मंत्रालय सोशल मीडियावर ई-सिगारेटच्या जाहिराती आणि विक्रीवरही बारकाईने लक्ष ठेवून आहे.

पीटीआय या वृत्तसंस्थेच्या वृत्तानुसार, ज्या 15 वेबसाइट्सना नोटीस जारी करण्यात आली आहे, त्यापैकी चार वेबसाइट्सनी त्यांचे कामकाजही बंद केले आहे.

नोटीसची अंमलबजावणी न करणाऱ्या संकेतस्थळांवरही कायदेशीर कारवाई होऊ शकते. विशेष म्हणजे 2019 पासून भारतात त्याच्या विक्रीवर बंदी आहे.

भारतात ई-सिगारेटच्या विक्रीवर बंदी

"आम्हाला बेकायदेशीर ई-सिगारेटची ऑनलाइन जाहिरात आणि विक्री आढळली आहे, जी इलेक्ट्रॉनिक सिगारेट प्रतिबंध कायद्याच्या कलम 4 अंतर्गत बेकायदेशीर आहे," असे आरोग्य मंत्रालयाने वेबसाइट्सना जारी केलेल्या नोटीसमध्ये म्हटले आहे.

याआधीही, फेब्रुवारीमध्ये मंत्रालयाने सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांना ई-सिगारेटवरील बंदीचे प्रभावी पालन सुनिश्चित करण्यासाठी शिफारस केली होती.

केंद्रीय आरोग्य सचिव राजेश भूषण यांनी सांगितले होते की, सुविधा किंवा स्टेशनरी स्टोअरमध्ये ई-सिगारेट सारखी उपकरणे विकली जात असल्याची प्रकरणे समोर आली आहेत, परिणामी ही उत्पादने मुलांसाठी सहज उपलब्ध होत आहेत. याकडे गांभीर्याने लक्ष देण्याची गरज आहे.

इलेक्ट्रॉनिक सिगारेट म्हणजे काय?

इलेक्ट्रॉनिक सिगारेट (ई-सिगारेट) हे सिगारेटसारखे दिसणारे इलेक्ट्रॉनिक उपकरण आहे. मुलांमध्ये आणि तरुणांमध्ये त्याची क्रेझ झपाट्याने वाढत आहे.

अभ्यासानुसार, हे आरोग्यासाठी खूप हानिकारक असू शकते. तरुणांना त्याच्या जोखमीपासून सुरक्षित ठेवण्याच्या उद्देशाने सरकारने ई-सिगारेटवर बंदी घालण्याचा निर्णय घेतला होता.

केवळ भारतातच नाही तर थायलंड, सिंगापूर, अर्जेंटिना, कंबोडियासह सुमारे ४७ देशांमध्ये त्याच्या विक्री आणि वापरावर बंदी आहे.

इलेक्ट्रॉनिक सिगारेटचे धोके

ई-सिगारेट हा प्रकार अजूनही नवीन आहे आणि शास्त्रज्ञ अजूनही त्यांच्या दीर्घकालीन आरोग्यावरील परिणामांचा अभ्यास करत आहेत.

आतापर्यंतच्या संशोधनात असे आढळून आले आहे की ई-सिगारेटमध्ये निकोटीन असते, जे निकोटीनचे व्यसन, पौगंडावस्थेतील आणि प्रौढांमधील मेंदूच्या विकासास होणारे नुकसान, गरोदर महिला आणि लहान मुलांसाठी अनेक आरोग्य समस्यांसाठी धोकादायक घटक असल्याचे आढळून आले आहे.

ई-सिगारेट जाळल्याने एरोसोल तयार होतो, ज्यामुळे आरोग्यावर अधिक गंभीर परिणाम होऊ शकतात.