भारतात बांबूची मागणी सातत्याने वाढत आहे. यामुळेच सरकार आता देशातील बांबू उत्पादनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी शेतकऱ्यांना प्रोत्साहन देत आहे. बांबू शेतीसाठी अनेक राज्य सरकार शेतकऱ्यांना अनुदान देत आहेत. त्यामुळे तुमचाही शेती हा मुख्य व्यवसाय असेल तर, तुम्ही बांबूची शेती करू शकता. (Bamboo Farming)

बांबू लागवडीची सर्वात चांगली गोष्ट म्हणजे ती ओसाड जमिनीवरही करता येते. तसेच पाणी कमी लागते. एकदा लागवड केल्यानंतर बांबूचे उत्पादन 50 वर्षे घेता येते. बांबूच्या लागवडीत जास्त मेहनत करावी लागत नाही. या सर्व कारणांमुळे शेतकऱ्यांचा कलही बांबू लागवडीकडे वाढला आहे.

अशा प्रकारे करा, बांबूची लागवड

काश्मीर खोऱ्यांशिवाय इतरत्र कुठेही बांबूची शेती करता येते. भारताचा पूर्व भाग आज बांबूचा सर्वात मोठा उत्पादक आहे. एक हेक्टर जमिनीवर 1500 बांबूची झाडे लावली जातात. दोन रापंमध्ये 2.5 ते 3 मीटर ठेवले जाते. बांबू लागवडीसाठी सुधारित वाणांची निवड करावी.

भारतात बांबूच्या एकूण 136 जाती

भारतात बांबूच्या एकूण 136 जाती आहेत. या प्रजातींपैकी सर्वात लोकप्रिय म्हणजे बांबुसा ऑरंडिनेसी, बांबुसा पॉलिमॉर्फा, किमोनोबेम्बुसा फाल्काटा, डेंड्रोकॅलॅमस स्ट्रीक्स, डेंड्रोकॅलेमस हॅमिल्टन आणि मेलोकाना बॅसीफेरा. जुलै महिना बांबू रोपांच्या रोपासाठी सर्वात योग्य आहे. बांबूचे रोप 3 ते 4 वर्षात काढणीयोग्य होते.

सरकार करणार मदत

राष्ट्रीय बांबू अभियानांतर्गत बांबूच्या लागवडीवर जास्त खर्च होत असल्यास केंद्र व राज्य सरकार शेतकऱ्यांना आर्थिक दिलासा देईल. बांबू लागवडीसाठी सरकारकडून दिल्या जाणाऱ्या मदतीबाबत बोलताना 50 टक्के खर्च शेतकरी आणि 50 टक्के सरकार उचलणार आहे.

मध्य प्रदेश सरकार प्रत्येक शेतकऱ्याला बांबू रोपासाठी 120 रुपये मदत देत आहे. ही रक्कम तीन वर्षांत हप्त्यांमध्ये दिली जाते. तुम्ही नॅशनल बांबू मिशनच्या अधिकृत वेबसाइट nbm.nic.in वर जाऊन सबसिडीसाठी ऑनलाइन अर्ज करू शकता. राष्ट्रीय बांबू अभियानांतर्गत प्रत्येक जिल्ह्यात नोडल अधिकारी हे काम बघण्यासाठी ठेवण्यात आले आहेत. तुम्ही तुमच्या नोडल ऑफिसरकडून योजनेशी संबंधित अधिक माहिती देखील मिळवू शकता.

बांबूच्या लागवडीतून मोठी कमाई

एका अंदाजानुसार, बांबूच्या लागवडीतून 4 वर्षात 40 लाख हेक्टरचे पीक घेतले जाते. याशिवाय बांबूच्या ओळींमधील मोकळ्या जागेवर इतर पिकांची लागवड करून शेतकरी बांबू लागवडीचा खर्च सहज भागवू शकतात. बांबूची कापणी आणि छाटणीही वर्षातून दोन-तीन वेळा करावी लागते. कापणी केलेल्या लहान फांद्या हिरवा चारा म्हणून वापरता येतात.तेव्हा शेतकऱ्यांना बांबू शेती कडे एक पुरक व्यवसाय म्हणूनही बघता येते.