देशभरातील केंद्रीय कर्मचारी आणि पेन्शनधारकांचे लक्ष सध्या 8व्या वेतन आयोगाकडे लागले आहे. नव्या वेतन आयोगाच्या माध्यमातून पगार आणि पेन्शनमध्ये किती वाढ होणार, याबाबत कर्मचारी संघटनांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर चर्चा सुरू आहे. विशेषतः फिटमेंट फॅक्टर किती निश्चित केला जाणार, यावरच नवीन बेसिक पगाराचे गणित मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असणार आहे. त्यामुळे 7व्या वेतन आयोगाच्या तुलनेत यावेळी कर्मचाऱ्यांना किती फायदा मिळू शकतो, याची उत्सुकता वाढली आहे.
7वा वेतन आयोग लागू झाल्यानंतर सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या किमान बेसिक पगारात लक्षणीय बदल झाला होता. त्यावेळी 7 हजार रुपये असलेली किमान बेसिक पे वाढून 18 हजार रुपये झाली होती. यासाठी 2.57 चा फिटमेंट फॅक्टर वापरण्यात आला होता.
फिटमेंट फॅक्टर म्हणजे सध्याच्या बेसिक पगाराला एका ठराविक गुणकाने गुणून सुधारित बेसिक पगार निश्चित करण्याची पद्धत. त्यामुळे 8व्या वेतन आयोगात हा गुणक किती असेल, याकडे कर्मचाऱ्यांचे विशेष लक्ष आहे.
काही कर्मचारी संघटनांनी 4.00 फिटमेंट फॅक्टरची मागणी केली आहे. जर सध्याची 18 हजार रुपयांची किमान बेसिक पे आधार मानली आणि 4.00 चा फॅक्टर लागू झाला, तर गणितानुसार बेसिक पगार 72 हजार रुपये होऊ शकतो.
भारतीय प्रतिरक्षा मजदूर संघाने 4.00 फिटमेंट फॅक्टरचा प्रस्ताव मांडला आहे. उत्पन्नातील वाढ, कुटुंबाच्या गरजा आणि महागाई यांसारख्या घटकांचा विचार करून ही मागणी करण्यात आल्याचे संघटनेचे म्हणणे आहे.
दुसरीकडे, नॅशनल कौन्सिल जेसीएम स्टाफ साइड आणि भारत पेन्शनर्स समाजाने 3.833 फिटमेंट फॅक्टरची मागणी केली आहे. हा फॅक्टर लागू झाल्यास 18 हजार रुपयांची किमान बेसिक पे अंदाजे 69 हजार रुपये होऊ शकते.
कर्मचारी संघटनांनी कुटुंबाच्या दैनंदिन गरजा, घरभाडे, अन्नधान्य, कपडे, इंधन, शिक्षण, कौशल्यविकास आणि तंत्रज्ञानाशी संबंधित खर्च लक्षात घेऊन आपल्या मागण्यांचे गणित मांडले आहे.
मिनिस्टीरियल स्टाफ असोसिएशनने 3.61 फिटमेंट फॅक्टरचा प्रस्ताव दिला आहे. या प्रमाणात फिटमेंट फॅक्टर लागू झाल्यास किमान बेसिक पे सुमारे 64,980 रुपये, म्हणजेच जवळपास 65 हजार रुपये होऊ शकते. यामुळे सध्या चर्चेत असलेल्या वेगवेगळ्या प्रस्तावांमध्ये कर्मचाऱ्यांच्या बेसिक पगारात मोठी तफावत दिसून येते.
लेव्हल-1 कर्मचाऱ्याचे उदाहरण घेतल्यास 3.61 फिटमेंट फॅक्टरनुसार बेसिक पे सुमारे 64,980 रुपये होऊ शकते. त्याच वेळी 4.00 फॅक्टर लागू झाल्यास ती रक्कम 72 हजार रुपयांपर्यंत जाऊ शकते.
म्हणजेच दोन्ही प्रस्तावांमध्ये दरमहा सुमारे 7,020 रुपयांचा फरक पडू शकतो. त्यामुळे कर्मचारी संघटनांसाठी फिटमेंट फॅक्टर हा 8व्या वेतन आयोगातील सर्वात महत्त्वाच्या मुद्द्यांपैकी एक ठरला आहे.
फिटमेंट फॅक्टरमध्ये वाढ झाल्यास केवळ लेव्हल-1 कर्मचाऱ्यांनाच फायदा होणार नाही, तर विविध पे लेव्हलमधील कर्मचाऱ्यांच्या बेसिक पगारावरही त्याचा परिणाम होईल. 3.833 फॅक्टरच्या प्रस्तावानुसार लेव्हल-1 ची बेसिक पे 69 हजार, तर लेव्हल-6 ची सुमारे 1.35 लाख रुपये होण्याचा अंदाज मांडण्यात आला आहे.
4.00 फॅक्टरच्या प्रस्तावामध्ये लेव्हल-1 पासून पुढील सर्व स्तरांवर त्यानुसार सुधारित वेतन निश्चित करण्याची मागणी करण्यात आली आहे.
8व्या वेतन आयोगाचा विषय केवळ कार्यरत कर्मचाऱ्यांपुरता मर्यादित नाही. केंद्र सरकारच्या पेन्शनधारकांसाठीही हा निर्णय महत्त्वाचा ठरणार आहे. बेसिक पेन्शनमध्ये बदल झाल्यास भविष्यातील पेन्शनशी संबंधित विविध लाभांवर त्याचा परिणाम होऊ शकतो.
कर्मचारी संघटनांचे म्हणणे आहे की गेल्या काही वर्षांत देशाची अर्थव्यवस्था, कर महसूल आणि जीवनावश्यक वस्तूंच्या किमतींमध्ये मोठे बदल झाले आहेत. त्यामुळे नव्या वेतन रचनेत कर्मचाऱ्यांना महागाईचा परिणाम लक्षात घेऊन योग्य वाढ मिळणे आवश्यक आहे.
सध्या 3.61, 3.833 आणि 4.00 असे विविध फिटमेंट फॅक्टर चर्चेत असले तरी यापैकी कोणताही आकडा अंतिम मानता येणार नाही. हे कर्मचारी आणि पेन्शनधारक संघटनांनी मांडलेले प्रस्ताव आहेत. 8व्या वेतन आयोगाच्या शिफारसी आणि त्यानंतर केंद्र सरकारच्या निर्णयानंतरच नवीन बेसिक पगाराचे अधिकृत चित्र स्पष्ट होईल.
त्यामुळे सध्या 65 हजार, 69 हजार किंवा 72 हजार बेसिक पगार याबाबतची गणिते संभाव्य आहेत; प्रत्यक्षात कर्मचाऱ्यांच्या हातात किती वाढीव पगार येईल, हे अंतिम फिटमेंट फॅक्टर आणि नव्या वेतन रचनेवरच अवलंबून राहणार आहे.
दैनिक गोमंतकचे सदस्य व्हा
शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.
Read Goa news in Marathi and Goa local news on Tourism, Business, Politics, Entertainment, Sports and Goa latest news in Marathi on Dainik Gomantak. Get Goa news live updates on the Dainik Gomantak Mobile app for Android and IOS.