हिंदी चित्रपटसृष्टीतील (Film industry) प्रसिद्ध आणि दिग्गज गीतकार गुलजार (Gulzar) यांचा जन्म 18 ऑगस्ट 1934 रोजी दीना, झेलम जिल्हा, पंजाब, ब्रिटिश भारतामध्ये झाला, जो आता पाकिस्तानात आहे. गुलजार हे केवळ एक उत्तम गीतकारच नाहीत तर उत्तम दिग्दर्शकाला उत्तम संवाद आणि पटकथालेखक देखील आहेत. हिंदी चित्रपटसृष्टीत त्यांनी आपल्या कार्याने एक अमिट छाप सोडली आहे.

गुलजार यांचे बालपणीचे नाव संपूर्ण सिंह कालरा होते. त्याच्या वडिलांनी दोन विवाह केले होते. ते त्याच्या वडिलांच्या दुसऱ्या पत्नीचा एकुलता एक मुलगा आहे. त्यांच्या वडिलांचे नाव माखन सिंह कालरा आणि आईचे नाव सुजन कौर होते. गुलजार यांनी लहानपणीच आई गमावली. देशाच्या फाळणीनंतर गुलजार यांचे संपूर्ण कुटुंब पंजाबच्या अमृतसरमध्ये स्थायिक झाले. त्यांचे सुरुवातीचे आयुष्य संघर्षाने भरलेले होते.

अमृतसरमध्ये काही काळ घालवल्यानंतर गुलजार कामाच्या शोधात मुंबईला गेले. मुंबई गाठल्यानंतर त्यांनी एका गॅरेजमध्ये मेकॅनिक म्हणून काम करण्यास सुरुवात केली. मात्र, लहानपणापासूनच कविता आणि शेर-शायरीची आवड असल्याने ते मोकळ्या वेळेत कविता लिहायचे. गॅरेजजवळ एक पुस्तकांची दुकाने होती. गुलजार यांना तिथे शिकण्याची आवड लागली होती.

एके दिवशी प्रसिद्ध निर्माता-दिग्दर्शक बिमल रॉय यांची कार खराब झाली. योगायोगाने, बिमल त्याच गॅरेजवर पोहोचले जिथे गुलजार काम करायचे. बिमल रॉय यांनी गुलजार आणि गॅरेजमध्ये त्यांची पुस्तके पाहिली. हे सर्व कोण वाचते? गुलजार म्हणाले, मी बिमल रॉय यांनी गुलजार यांना त्यांचा पत्ता देत दुसऱ्या दिवशी भेटायला बोलावले. बिमल रॉय यांच्याबद्दल बोलताना गुलजार साहेब आजही भावुक होतात आणि म्हणतात की 'मी पहिल्यांदा बिमल रॉय यांच्या कार्यालयात गेलो होतो, तेव्हा ते म्हणाले की पुन्हा कधीही गॅरेजवर जाऊ नका.

यानंतर गुलजार बिमल रॉयसोबत राहू लागले आणि त्यांची प्रतिभा चमकू लागली. 'बंदिनी' चित्रपट 1963 साली आला. या चित्रपटाची सर्व गाणी शैलेंद्रने लिहिली होती पण एक गाणे संपूर्ण सिंह कालरा म्हणजेच गुलजार यांनी लिहिले होते. गुलजार यांनी 'बंदिनी' चित्रपटासाठी 'मोरा गोरा अंग ले ले, मोहे श्याम रंग दे दे' हे गाणे लिहिले जे त्या वेळी बऱ्याच मथळ्यामध्ये आले आणि या गाण्याने गुलजार यांचे भाग्य उघडले.

यानंतर, गुलजार यांनी हिंदी चित्रपटांच्या अनेक चित्रपटांसाठी स्क्रिप्टही लिहिली, गाणी आणि संवादांपासून. गुलजार यांनी 1973 मध्ये अभिनेत्री राखीसोबत (Rakhee Gulzar) लग्न केले. पण जेव्हा त्यांची मुलगी मेघना सुमारे दीड वर्षांची होती, तेव्हा हे नातेही तुटले. जरी दोघांचा कधीही घटस्फोट झाला नाही आणि मेघनाला नेहमीच तिच्या पालकांचे प्रेम मिळाले. 2008 मध्ये 'स्लमडॉग मिलियनेअर' मधील 'जय हो' गाण्यासाठी अनेक फिल्मफेअर पुरस्कार, राष्ट्रीय पुरस्कार, साहित्य अकादमी, पद्मभूषण आणि ऑस्कर पुरस्कार, 2012 मध्ये 'दादा साहेब फाळके पुरस्कार' या एका व्यक्तीने किती कामगिरी केली हे सांगते.