चरकसंहितेत चिंच उष्ण असल्याने ती वात आणि कफ बरी करते असे सांगितले आहे. यामुळे दारूची नशा कमी होते आणि उचकी येणे थांबते. याच्या सेवनाने उच्च रक्तदाब कमी होतो, बेड कोलेस्ट्रॉल कमी होते आणि चांगले कोलेस्ट्रॉल वाढते. हे अँटी-बॅक्टेरियल देखील आहे आणि त्यात अँटी-ऑक्सिडंट गुणधर्म देखील आहेत.

चिंचेचे नाव ऐकताच तोंडाला पाणी सुटते. या मसालेदार चिंचेचे स्वतःचे अनेक गुणधर्म आहेत, ती डाळ किंवा भाजीमध्ये घातली तर चव वाढते. आयुर्वेदात चिंचेला विशेष म्हटले जाते. चिंच देशी की विदेशी हा वादाचा मुद्दा आहे, पण भारतात त्याचा खप खूप जास्त आहे. खरं तर चिंच म्हणजे काय? हे देखील समजून घेण्यासारखे आहे.

(Why the taste of Indian food remains incomplete without tamarind)

चिंचेचे मूळ आफ्रिकेचे आहे का?

चिंचेचा आंबटपणा इतका मजबूत असतो की माणूस ते खाल्ल्याशिवाय राहू शकत नाही. तुम्हाला चटणी आधीच माहीत आहे. चटणी हे भारतीय खाद्यपदार्थाचे जीवन रक्त आहे कारण ते चव वाढवते आणि चिंचेशिवाय स्वादिष्ट चटणी बनवता येत नाही. भारताच्या स्वयंपाकघरात प्रचंड घुसखोरी केलेली चिंच कुठून येते? एका बाजूचा असा विश्वास आहे की चिंच मूळ आफ्रिकेच्या उष्णकटिबंधीय प्रदेशात आहे. विशेषतः सुदान, कॅमेरून आणि नायजेरिया. त्यानंतर ते पर्शिया आणि अरबस्तानात पोहोचले. इ.स.पूर्व चौथ्या शतकात, प्राचीन इजिप्शियन आणि ग्रीक लोक त्यांच्या अन्नात आणि इतर कामांमध्ये चिंचेचा वापर करत होते, असेही नोंदवले गेले आहे.

चरकसंहितेत चिंचेचे विशेष वर्णन आहे

भारतातील चिंचेची स्थिती अशी आहे की ख्रिस्तपूर्व सातव्या-आठव्या शतकात लिहिलेल्या भारतातील प्राचीन आयुर्वेदिक ग्रंथ 'चरकसंहिता'मध्ये चिंचेचे वर्णन वृक्षमला आणि अमलवेतास सोबत आहे. गंमत म्हणजे चिंचेचे शास्त्रीय नाव 'इमॅलिंडस इंडिका' असून त्याला पर्शियन आणि अरबी भाषेत 'तमर हिंदी' असे म्हणतात. तर असा दावा करण्यात आला आहे की चिंच सुदानमधून पर्शिया आणि अरबस्तानमार्गे भारतात आली.त्यानंतर ती संपूर्ण आशिया प्रदेशात पसरली.

चिंच हे फळ, औषध आणि आहार आहे

भारतात चिंचेचा वापर मोठ्या प्रमाणात होतो. दक्षिण भारतासह संपूर्ण भारतात भाजीपाला, विशेष पदार्थ, चटण्या इत्यादींमध्ये याचा मोठ्या प्रमाणात वापर केला जातो. असे असूनही त्याचा व्यवसाय भारतात संघटित नाही. चिंचेचे सर्वाधिक उत्पादन बिहार, ओरिसा, कर्नाटक, आंध्र प्रदेश, मध्य प्रदेश, केरळ, उत्तर प्रदेश, महाराष्ट्र, तामिळनाडू इत्यादी राज्यांमध्ये आढळते. चिंच कोणत्या वर्गात ठेवायची? आयुर्वेदिक ग्रंथांमध्ये याचे वर्णन फळ म्हणून केले आहे, नंतर आयुर्वेदाशी संबंधित डॉक्टरांनी ते औषधाच्या श्रेणीत ठेवले आहे, नंतर अन्न तज्ञ त्याला आहार मानतात. तिन्ही वर्गात चिंचेची भरभराट होत असल्याचे वास्तव आहे.

चिंच अनेक आजारांवर नियंत्रण ठेवते

'चरकसंहिता' मध्ये चिंचेची प्रकृति उष्ण असून ती वात व कफ बरी करते असे सांगितले आहे. यामुळे दारूची नशा कमी होते आणि उचकी येणे थांबते. फूड अँड न्यूट्रिशन कन्सल्टंट नीलांजना सिंह यांच्या मते, आंबट शरीरासाठी हानिकारक आहे, असे म्हटले जाते, परंतु चिंच हा समज तोडते. याच्या सेवनाने उच्च रक्तदाब कमी होतो, बेड कोलेस्ट्रॉल कमी होते आणि चांगले कोलेस्ट्रॉल वाढते. हे अँटी-बॅक्टेरियल देखील आहे आणि त्यात अँटी-ऑक्सिडंट गुणधर्म देखील आहेत. चिंचेच्या दाण्यामुळे कर्करोगावर उपचार होऊ शकतात यावर संशोधन चालू आहे.

त्यांनी सांगितले की चिंचेमुळे पचनक्रिया निरोगी राहते. चिंचेमध्ये हायड्रॉक्सीसिट्रिक ऍसिड भरपूर असते, जे फॅट बर्निंग एन्झाईम्सचे पोषण करते. त्यात फायबर आणि लोह देखील आहे. याच्या अतिसेवनाने शरीरात ऍलर्जी होऊ शकते, दातही अडकतात. याच्या अतिसेवनाने पोटात गडबड होऊ शकते. मधुमेहींनीही चिंचेचे सेवन कमी करावे.