मासिक पाळी (Menstruation) हा स्त्रियांच्या आयुष्यातील अत्यंत महत्त्वाचा आणि अविभाज्य घटक आहे. तसेच ही एक नैसर्गिक प्रकिया आहे. या काळात महिलांना अनेक वेदनांना आणि समस्यांना सामोरे जावे लागते. अनेक महिलांना मूड स्विंग (Mood swings) , पोटात दुखणे, अंग दुखणे, कंबर दुखणे, अशक्तपणा, यासारख्या अनेक समस्यांना तोंड द्यावे लागते. यासोबतच पॅड (Pad) बदलण्याच्या वेळा पाळाव्या लागतात, वेळेवर पॅड नाही बदले तर इन्फेक्शन (Infection) आणि ओव्हर ब्लडिंगच्या समस्या असल्यास, कामाच्या ठिकाणी या वेळा पाळणे कठीण होऊन बसते. म्हणूनच आजकाल अनेक महिला Menstrual Cup चा वापर करतात. पण याचा वापर करणे आरोग्यासाठी लाभदायी आहे का? हे जाणून घेवूया सविस्तरपणे

Menstrual cup म्हणजे काय

हा कप घंटाकाराचा असतो. हा कप सिलिकॉन किंवा रबरपासून बनवतात. याचे रियूजेबल आणि डिसपोजेबल असे दोन प्रकार आहे. रियूजेबल कप पाच वर्ष वापरू शकता. हा कप आपले वय आणि आकारानुसार बाजारत मिळतात.

कसा वापरावा?

हा कप फोल्ड करून योनिमार्गातून आत टाकावा. याची एक बाजू हाताच्या चिमटीत पकडून बाहेर काढता येतो. त्यातील स्त्राव टॉयलेटमध्ये स्वच्छ करून घ्यावे. कप आत टाकताना हात स्वच्छ असावे. हाताला कोणतेही क्रीम लावलेले नसावे. मासिक पाळी (Menstruation) संपल्यानंतर कप स्वच्छ धुवून उकळत्या पाण्यात टाकून स्वच्छ करावे. हा कप आपण 6 ते 12 तास वापरू शकतो. कप बद्दलच्या सूचना प्रत्येक बॉक्सवर दिलेली असते. त्या सुचनांचे पालन करणे गरजेचे आहे.

* Menstrual cup चे फायदे

• या कपची किंमत स्वस्त असते.

• टॅम्पोन्सपेक्षा सुरक्षित असते.

• टॅम्पोन्सप्रमाणे योनि या कपमुळे कोरडी पडत नाही.

• या कपचा वापर केल्याने दुर्गंधी येत नाही.

* Menstrual cup तोटे

* हा कप वापरतांना कधी कधी गोंधळ उडू शकतो.

* अनेक वेळा हा कप बाहेर काढणे कठीण होऊ शकते.

* सिलिकॉन किंवा रबर कपच्या वापरामुळे अनेकांना अॅलर्जी होऊ शकते.

* Menstrual cupची अशी काळजी घ्यावी

वापरलेलेल कप गरम पाण्याने स्वच्छ करावे. दिवसातून दोन वेळा कप बदलावे. रियूजेबल कप टिकाऊ असतात. त्याची योग्य काळजी घेतल्यास 6 ते 10 वर्ष वापरू शकता. परंतु डिस्पोजेबल कप एकदाच वापरता येतो.