Breakup Pain: प्रेम म्हणजे प्रेम असतं... हे तर तुम्ही एकलेच असेलच. ज्यामुळे माणसाला आनंद आणि उत्साह जाणवतो. एखाद्या व्यक्तीच्या प्रेमात पडलेल्या व्यक्तीला एकाच वेळी त्याच्या आत अनेक भावना जाणवतात.

तो आनंदी असतो, त्याच्या जोडीदारासोबत हसतो-खेळतो आणि लहानसहान गोष्टींवरून रागावतो किंवा नाराज होतो. एखाद्या व्यक्तीमध्ये प्रेमाची भावना जितकी तीव्र असते तितकीच विभक्त होण्याची भावना अधिक तीव्र असते.

अनेकदा नाते तुटल्यामुळे किंवा जोडीदाराच्या अचानक जाण्याने होणारे दुख हे शब्दात मांडता येत नाही.

तुम्हा तुमच्या आजुबाजुला असे अनेक लोक पाहिले असेल जे ब्रेकअपनंतर पूर्णपणे निराश झालेले असतात. त्यांच्यासाठी हा त्रास केवळ मानसिकच नाही तर शारीरिकदृष्ट्याही खूप वेदनादायी असतो.

पण हार्टब्रेक किंवा जोडीदार गमावल्यानंतर इतका त्रास का होतो? इंग्लंडचे प्रसिद्ध डॉक्टर डॉ. डेबोरा ली यांनी यामागचे वैज्ञानिक कारण सांगितले आहे. चला तर मग जाणून घेऊया ब्रेकअपमुळे होणाऱ्या वेदनांमागील शास्त्र काय आहे.

• तुम्ही प्रेमात असता तेव्हा आनंदी असता

डॉ. ली यांच्या म्हणण्यानुसार, "जेव्हा एखाद्या व्यक्तीला एखाद्याबद्दल प्रेम वाटतं, तेव्हा शरीरात हार्मोन्समध्ये बदल होते. 'कडल' हार्मोन ऑक्सीटोसिन आणि 'फील-गुड' हार्मोन डोपामाइनमुळे व्यक्तीला प्रेमात आनंद आणि उत्साह अनुभवायला मिळतो.

पण ब्रेकअप होताच किंवा हार्टब्रेक होताच, ऑक्सिटोसिन आणि डोपामाइनची पातळी कमी होते आणि कॉर्टिसॉल, तणावासाठी जबाबदार हार्मोन्सपैकी एक वाढतो, ज्यामुळे दुःख आणि वेदना होतात.

• 'ब्रोकन हार्ट सिंड्रोम' म्हणजे काय?

ब्रोकन हार्ट सिंड्रोम ही सहसा तीव्र भावनिक किंवा शारीरिक तणावामुळे (Stress) उद्भवणारी अल्पकालीन हृदयाची स्थिती असते.

या स्थितीमुळे, एखाद्या व्यक्तीचे हृदय रक्त पंप करण्याच्या पद्धतीमध्ये तात्पुरते बदल देखील होते. याशिवाय अनेक वेळा हृदय जोरात पंप करू लागते, त्यामुळे छातीत दुखू लागते.

• ब्रोकन हार्ट सिंड्रोमवर उपचार

काहीवेळा ब्रोकन हार्ट सिंड्रोमची लक्षणे हृदयविकाराच्या झटक्याच्या लक्षणासारखी असु शकतात. ज्यामुळे पीडित आणि डॉक्टरांना दोघांमध्ये फरक करणे कठीण होते. ब्रोकन हार्ट सिंड्रोमचे निदान बहुतेक प्रकरणांमध्ये कोरोनरी अँजिओग्रामच्या मदतीने केले जाते.

या प्रक्रियेदरम्यान, मांडीचा सांधा, हात किंवा मानेद्वारे एक लहान कॅथेटर घातला जातो आणि नंतर डॉक्टर त्याच्या प्रभावीतेचे मूल्यांकन करतात. सहसा, तुटलेले हृदय सिंड्रोम केवळ गंभीर तणावामुळे होते आणि सामान्यतः एकदाच होते. बहुतेक लोक काही दिवस किंवा आठवड्यात या वेदनातून बरे होतात, परंतु अत्यंत दुर्मिळ प्रकरणांमध्ये यामुळे मृत्यू देखील होतो.