Guru Purnima: गुरु शिष्याच्या नात्याचा उत्सव मानल्या जाणाऱ्या गुरुपौर्णिमा या सणाचे पर्व यंदा १० जुलै २०२५ रोजी मोठ्या उत्साहात साजरे केले जाईल. पंचांगानुसार, दरवर्षी आषाढ महिन्यातील शुक्ल पक्षाच्या पौर्णिमा तिथीला हा उत्सव साजरा केला जातो. गुरुपौर्णिमेला व्यास पौर्णिमा, आषाढ पौर्णिमा आणि वेद व्यास जयंती या नावांनीही ओळखले जाते. या दिवशी देव-देवता, ऋषी-मुनी आणि विशेषतः आपल्या गुरुंचे पूजन करण्याचे खास महत्त्व आहे. तसेच, आपल्या माता-पित्यांचे आणि घरातील वडीलधाऱ्यांचेही पूजन करून आशीर्वाद घेण्याचा हा दिवस आहे. गुरुपौर्णिमेला स्नान, दान आणि मंत्रांचा जप केल्याने जीवनात सकारात्मकता, सुख आणि समृद्धी येते, अशी धार्मिक धारणा आहे.

गुरुपौर्णिमेचे महत्त्व आणि वेद व्यास जयंती

आषाढ महिन्याची पौर्णिमा ही शुक्ल पक्षातील शेवटची तिथी असते, यानंतर श्रावण महिन्याला सुरुवात होते. ही पौर्णिमा विशेषतः गुरुंना समर्पित आहे. शास्त्रांनुसार, याच तिथीला महर्षी वेद व्यासजींचा जन्म झाला होता. महर्षी वेद व्यास यांना प्रथम गुरु मानले जाते आणि त्यांनीच चार वेदांची रचना केली असे मानले जाते. गुरुपौर्णिमेच्या दिवशी वेद व्यासजींसोबतच भगवान विष्णू आणि माता लक्ष्मी यांचीही पूजा-अर्चना केली जाते.

धार्मिक मान्यतेनुसार, गुरुपौर्णिमेला गुरुंची पूजा आणि त्यांना सन्मान दिल्याने जीवनात नेहमी गुरुंचा आशीर्वाद मिळतो आणि जीवन आनंदी व समृद्ध राहते. भगवान विष्णूचे अंश असलेल्या वेदव्यासजींच्या पूजेशिवाय गुरु पूजा पूर्ण होत नाही, म्हणूनच या दिवशी प्रथम गुरु महर्षी वेद व्यास यांची पूजा करणे आवश्यक आहे.

गुरुपौर्णिमेला करा हे शुभ उपाय

१. गुरुंचे पूजन आणि चरण वंदन:

गुरुपौर्णिमेचा सण हा आपल्या गुरुंप्रती भक्ती आणि श्रद्धा व्यक्त करण्याची संधी आहे. या दिवशी तुम्ही ज्याला आपले गुरु मानता, त्यांच्याप्रती आदर व्यक्त करत त्यांचे पूजन आणि चरण वंदन करा. गुरु मंत्रांचा जप करा. ज्यांना प्रत्यक्ष गुरु उपलब्ध नाहीत, त्यांनी गुरुंच्या प्रतिमेला फुले अर्पण करून टिळा लावा आणि नैवेद्य दाखवा.

२. गुरुंना भेटवस्तू अर्पण करा:

गुरुंचे स्थान खूप उच्च आहे, कारण तेच आपल्याला जीवनात पुढे जाण्याचा मार्ग दाखवतात. गुरुपौर्णिमेच्या दिवशी तुम्ही गुरुंना वस्त्र किंवा त्यांच्या उपयोगी वस्तू भेट देऊ शकता. हिंदू धर्मात माता-पित्यांना मनुष्याचे प्रथम गुरु मानले जाते. म्हणून, गुरुपौर्णिमेला माता-पित्यांना एका आसनावर बसवून त्यांची प्रदक्षिणा करा आणि त्यांचे चरण स्पर्श करून आशीर्वाद घ्या.

३. सत्यनारायणाची कथा ऐका:

गुरुपौर्णिमेच्या दिवशी जगाचे पालनहार भगवान विष्णू आणि माता लक्ष्मी यांचे पूजन आणि सत्यनारायणाची कथा ऐकणे अत्यंत फलदायी मानले जाते. पौर्णिमा तिथीला सत्यनारायण भगवान यांची पूजा केल्याने भगवान विष्णूचा आशीर्वाद आणि देवी लक्ष्मीची कृपा प्राप्त होते. या दिवशी पुराण किंवा गीता वाचल्याने इतर दिवसांपेक्षा अधिक लाभ मिळतो. विष्णु सहस्रनामचे पठण करणेही विशेष लाभदायक आहे.

४. देवगुरु बृहस्पतींना हळद अर्पण करा:

देवगुरु बृहस्पतींना देवांचे गुरु मानले जाते. गुरुपौर्णिमेच्या दिवशी घराच्या ईशान्य कोपऱ्यात हळद मिसळलेल्या पाण्याने स्वच्छ करून येथे तुपाचा दिवा नक्की लावावा. यामुळे घरात सकारात्मक ऊर्जा येते आणि गुरुंचा आशीर्वाद मिळतो.