भारतातील लोकांनी शाकाहारी आणि मांसाहारी यांच्यात कोणत्या प्रकारचे अन्न खावे याबद्दल वर्षानुवर्षे वाद सुरू आहे. गेल्या काही दिवसांपासून देशात खास प्रसंगी मांसाहाराचा वाद चांगलाच जोर धरू लागला आहे. अनेक संघटना भारतात नवरात्रीच्या काळात मांसाहार आणि विक्रीवर बंदी घालण्याची मागणी करत आहेत. अलीकडेच, राष्ट्रीय कुटुंब आरोग्य सर्वेक्षणाच्या आकडेवारीनुसार देशातील 16 राज्यांतील सुमारे 90 टक्के लोक मांसाहार करतात. माणसाने शाकाहारी असावे की मांसाहारी हा त्याचा वैयक्तिक निर्णय असतो. दोघांचे स्वतःचे फायदे आणि तोटे आहेत. (National Family Health Survey)

देशात अशा प्रकारचे मांसाहार खाणाऱ्यांची संख्या वाढली तर त्याचे काय परिणाम होतील. देशात मांसाहार करणार्‍यांची संख्या वाढत असेल, तर त्याचे फायदे आणि तोटे काय असतील. काही काळापूर्वी मांसाहाराबाबत जगभरातील तज्ज्ञांनी एक संशोधन केले होते. ज्यामध्ये येणाऱ्या पिढ्यांना जिवंत ठेवायचे असेल तर आपल्या खाण्याच्या सवयी बदलाव्या लागतील असा धक्कादायक दावा करण्यात आला आहे. संशोधनात असे सांगण्यात आले आहे की हे मांसाहाराऐवजी शाकाहार स्वीकारण्याशी संबंधित आहे. भारतात ज्या प्रकारे मांसाहार करणाऱ्यांची संख्या वाढत आहे, ती देशासाठी चांगली नाही.

पृथ्वीवरील सर्वात हानिकारक अन्न गोमांस असल्याचा दावा संशोधनात करण्यात आला आहे. या अहवालात म्हटले आहे की, गुरांमुळे पृथ्वी तापवणाऱ्या मिथेन वायूचे प्रमाण तर वाढतेच, पण त्यांच्यामुळे कार्बन शोषणाऱ्या जंगलांचेही नुकसान होत आहे. अहवालात असा दावा करण्यात आला आहे की एक किलो मांसासाठी जेवढी संसाधने वापरली जातात त्यातून पाच किलो धान्य तयार होऊ शकते. त्याच वेळी, लोकांच्या ताटात येणारे 30 टक्के मांस कचऱ्यात जाते. असे असताना तृणधान्याच्या बाबतीत असे नाही.

भारतात मांसाहार करणाऱ्या लोकांच्या संख्येत झपाट्याने होणारी वाढही लोकांना अनेक गंभीर आजारांच्या विळख्यात घेत आहे. काही काळापासून देशात कॅन्सरसारखा घातक आजार झपाट्याने पसरत आहे. एका अहवालात असा दावा केला जात आहे की, मांसाहार करणाऱ्यांपेक्षा शाकाहारी लोकांमध्ये कर्करोगाचा धोका खूपच कमी असतो. शाकाहारी खाल्ल्याने केवळ कोलोरेक्टल किंवा इतर गॅस्ट्रो-इंटेस्टाइनलच नव्हे तर सर्व प्रकारच्या कर्करोगाचा धोका कमी होतो, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. दुसरीकडे, शाकाहारी जेवणामुळे सर्व प्रकारचे कर्करोग 10 ते 12 टक्क्यांनी कमी होतात. शाकाहारी लोकांमध्ये कोलोरेक्टल कॅन्सर होण्याचा धोका मांसाहारी लोकांपेक्षा 22 टक्के कमी असतो.

एका संशोधनानुसार, मांसाहारी पदार्थ खाल्ल्याने दररोज 7.2 किलो कार्बन डायऑक्साइड उत्सर्जन होते. याउलट, शाकाहारी अन्नातून केवळ 2.9 किलो कार्बन डायऑक्साइड उत्सर्जित होतो. जे आपल्या पर्यावरण आणि आरोग्यासाठी चांगले आहे.

मांस खाण्यामागील तर्क

भारतासह जगातील सर्वच देशांमध्ये अशी लोकसंख्या खूप मोठी आहे ज्यांना एकाच प्रकारच्या अन्नाशिवाय पर्याय नाही. एखाद्या गरीब माणसाला प्रथिने खाण्याची इच्छा असेल तर त्याच्याकडे रोज बदाम खाण्याइतके पैसे उपलब्ध नसतात. अशा परिस्थितीत, त्याच्याकडे स्वस्त दरात मांस खरेदी करण्याचा एक चांगला पर्याय शिल्लक आहे.

भारतात फक्त मोठ्या संख्येने मांसाहारीच नाहीत, तर ते मोठ्या संख्येने लोकांना रोजगाराच्या संधी देखील प्रदान करते. भारतात मांसाहारावर बंदी घातली तर देशात बेरोजगारांची मोठी फौज उभी राहील. कारण भारतात अनेक लोक या व्यवसायातून आपला उदरनिर्वाह करतात. तज्ज्ञांच्या मते, मांसाहारातून शाकाहाराकडे जाण्यापूर्वी देशात रोजगाराचे नवे पर्याय शोधले पाहिजेत.