Tiswadi Agriculture :

तिसवाडी, नेवरा खाजन शेतीचा विषय नदीचे अतिरिक्त पाणी घेऊन शेती बुडवण्यापासून ते टेनंट संघटनेत शेतकऱ्यांचे वारस म्हणून बनावट नावांपर्यंत पोहोचला आहे.

खाजन शेती टिकवून ठेवण्यासाठी सरकारने हस्तक्षेप करण्याची वेळ आली असून नेवरा ओ ग्रांड टेनंट संघटनेचे सुमारे ८०० सदस्यांचे वारस शोधून त्यांना संघटनेचे सदस्यत्व दिले पाहिजे. ही प्रक्रिया केल्यास संघटनेची निवडणूक प्रक्रियेत एकाधिकारशाही संपणार आणि लोकशाही पुन्हा प्रस्थापित होणार, असे शेतकऱ्यांकडून सांगितले जात आहे.

तिसवाडी मामलेदारांनी शेतकऱ्यांचे वारस असलेल्यांची नावे दाखल करण्याची प्रक्रिया सुरू केली असली तरी त्यात घोळ झाला असून बनावट नावे दाखल केल्याची लेखी तक्रार मामलेदारांकडे करण्यात आली आहे. नेवरा ओ ग्रांड टेनंट संघटनेत सुमारे ८०० शेतकरी सदस्य होते; परंतु त्यांच्या वारसांची नावे दाखल न झाल्याने सुमारे ४० सदस्य झाले आहेत.

या सदस्यांची मक्तेदारी संपण्यासाठी सरकारने ही प्रक्रिया आपल्या हातात घ्यावी. घरोघरी जाऊन सर्वेक्षण करून सदस्यांचे वारस शोधून काढावेत. वारस शोधून काढल्यानंतर एका कुटुंबात एकाहून अधिक वारस मिळाले, तरी त्यांना एकच मत घ्यावे. ही प्रक्रिया केल्यास याचा लाभ निवडणुकीत पारदर्शक पद्धतीने संघटना निवडण्यात होईल, असे शेतकऱ्यांचे मत आहे.

खाजन शेती पूर्ववत करण्यासाठी प्रथम टेनंट संघटनेत लोकशाही आणण्याची गरज आहे. सध्या संघटनेत काहीजणांची एकाधिकारशाही सुरू असून नेहमी दोन गटांमध्ये सत्तांतर होत आहे. त्यामुळे खाजन शेतीशी निगडित मूळ समस्यांचे निवारण होत नाही. सरकारने खासकरून महसूल खात्याने संघटनेतील सर्व सदस्यांचे वारस शोधून काढण्याची मोहीम सुरू करावी.

- रामराव वाघ, समन्वयक, खाजन ॲक्शन समिती