पणजी: एडगर वालीस यांच्या ‘शॅडोस ॲण्ड लाईट्‍स ऑफ पोर्तुगीज एम्पायर’ या आत्मचरित्रपर पुस्तकात त्यांच्या जीवनासंबंधीच्या घटना असल्या तरी त्यात पोर्तुगाल, आंगोल व गोवा जोडलेला आहे व गोवेकराचे मन त्यात सतत जाणवते, असे मत ‘गोमन्तक’चे संपादक-संचालक राजू नायक यांनी येथे व्यक्त केले.

फुंदासाव ओरियंट येथे झालेल्या पुस्तक प्रकाशन सोहळ्यात नायक प्रमुख पाहुणे म्हणून बोलत होते. ते पुढे म्हणाले : पोर्तुगाल गोव्यामध्ये अंतर खूप असले तरी आमच्यासाठी तो देश परका नाही. तो देश आमच्या आडनावात आहे, कौटुंबिक इतिहासामध्ये आहे. पोर्तुगाल शब्द कोकणी-मराठीत आहेत. आपल्या स्थापत्यात ती भाषा आहे, संगीत, अन्न, चर्च व साहित्यात आहे.

आमची जुनी छायाचित्रे, पत्रे-कागदपत्रे व १९६१पासून येथे वास्तव्य करणाऱ्या प्रत्येकाच्या स्मरणात आहे. अशा पुस्तकांचे अनुवाद व्हायला हवेत व गोवेकरांनी जुन्या आठवणी लिहून काढायला हव्यात. पुस्तकाचे प्रकाशक फ्रेड्रिक नोरोन्हा यांनी पुस्तकात लेखकाने प्रामाणिक प्रसंग लिहिले आहेत व लेखक वालीस पोर्तुगाल व आंगोलच्या क्रांतिकारी लढ्यात सामील होते; त्यातून त्यांचे जीवन घडले आहे, असे प्रतिपादन केले.

एडगर वालीस यांचा जन्म गोमंतकीय कुटुंबात आंगोल येथे झाला. ते १७ वर्षांचे असताना शिक्षणासाठी पोर्तुगाल येथे गेले व तेथेच स्थायिक झाले. वास्तविक ते ताळगाव येथील असून दरवर्षी ते गोव्यात येत असतात. त्यांच्या बहीण सीता वालीस या आंगोलच्या क्रांतीपर्वात सहभागी झाल्या होत्या व २७ वर्षांच्या असताना त्यांची प्रतिक्रांतिकारी फौजांनी हत्या केली. वालीस हे पोर्तुगालमधील गोवा संस्थेचे अनेक वर्षे अध्यक्ष होते.

सालाझार यांच्या काळातील पोर्तुगाल आता नाही व त्यावेळचा गोवाही अस्तित्वात नाही. तरीही युरोपात आता उजव्या शक्ती उदयास येत आहेत, अशी खंत वालीस यांनी व्यक्त केली. ‘फुंदासाव’चे संचालक डॉ. पावलो गोमीश यांनी आभार मानले.