पणजी : यंदा प्रथमच मॉन्सूनने सर्वाधिक काळ 10 दिवस कारवारमध्ये मुक्काम ठोकला आहे. यामागे कमजोर मोसमी वारे, मॉन्सून जाहीर करण्यासाठीची भारतीय हवामान खात्याची घाई आणि अचूक अंदाजाचा अभाव असल्याची चर्चा आहे.

हवामान खात्याचे अंदाज चुकणे यात नवीन काही नाही. त्यामुळे हवामान खाते नेहमीच चेष्टेचा विषय असतो. यंदा मान्सूनच्या बाबत हवामान खाते सपशेल चुकले.

जागतिक हवामानाविषयी माहिती देणाऱ्या खासगी स्कायमेट संस्थेने मॉन्सून केरळमध्ये सुद्धा दाखल झाला नाही असे सांगत असतानाच भारतीय हवामान खात्याने मॉन्सूनला कारवारपर्यंत ॲडव्हान्स केले.

पुढील 2 ते 3 दिवस मॉन्सूनची शक्यता नाही. त्यामुळे मॉन्सून दहा दिवस कारवारमध्येच मुक्कामाला आहे. हे सर्व कमजोर दक्षिण पश्‍चिम अर्थात नैऋत्य मोसमी वाऱ्याचा परिणाम असल्याचे राष्ट्रीय समुद्र विज्ञान संस्थेचे निवृत्त वैज्ञानिक डॉ. एम रामेशकुमार यांन सांगितले. मॉन्सून अर्थात मोसमी वारे ॲडव्हान्स करण्यासाठी अनेक बाबींची आवश्यकता असते. प्रामुख्याने नैऋत्य वाऱ्याचा वेग, समुद्रावरून येणारी आर्द्रता, ढगांची उंची, घनता आणि किमान पावसाचे हजेरी हे असते.

स्कायमेटचा अंदाज खरा ठरला

यंदा बंगालच्या उपसागरात व अंदमान निकोबारमध्ये तब्बल सात दिवस मॉन्सून अगोदर दाखल झाला. त्या अंदाजानुसार केरळमध्ये 1 जून ऐवजी 27 मे रोजी हवामान खात्याने मॉन्सून सक्रिय झाल्याचे जाहीर केले आणि 31 मेला मान्सून कारवारपर्यंत ॲडव्हान्स केला. मात्र, मॉन्सून सक्रिय राहण्यासाठीची स्थिती अरबी समुद्रात नसल्याचे म्हणत स्कायमेटने भारतीय हवामान खात्याच्या अंदाजवर आक्षेप घेतला आणि तो बरोबर ठरला.

मुक्कामात भर पडणार

अलीकडच्या काळात 2016 मध्ये मॉन्सूनने कारवारमध्ये 10 ते 18 जून असा 8 दिवसांचा मुक्काम ठोकल्याची नोंद आहे. यंदा या मुक्कामात भर पडणार असून तो मुक्काम दहा दिवसांचा असण्याची शक्यता आहे. यापूर्वी 2013 मध्ये मॉन्सूनने केवळ 16 दिवसात देश व्यापला होता. तर 2002 मध्ये देशभर पसरण्यासाठी 75 दिवस घेतले होते असे डॉ.रमेश कुमार म्हणाले.