केरी: भारतातील परंपरा नेहमीच गतिमान आणि दोलायमान राहिल्या आहेत, ज्यामध्ये केवळ प्राचीनच नाही तर आधुनिक गोष्टींचाही समावेश आहे. देशातील स्त्रियांनी गायलेली ढलो गाणी ही त्या काळातील सामाजिक-सांस्कृतिक, आचार-विचार, परंपरा आणि अगदी महत्त्वाच्या घटनांची मौखिक नोंद देणारी आहेत. तसेच ती पर्यावरण आणि स्त्रीवादी ही आहेत. प्रत्येक हिवाळ्यात गोव्यातील ग्रामीण महिलांद्वारे धालो हा उत्सव साजरा केला जातो. या उत्सवात गोव्याचे प्रतिबिंब दाखवले जाते. जी संस्कृती एका पिढीकडून दुसऱ्या पिढीकडे आलेली असते. (Masks and sanitizers are mentioned in Dhalo Geet celebrated by rural women in Goa)

यंदा सावय वेरेम (Savoi Verem) येथे महिलांनी लोकगीतांच्या साथीने फुगडी ही लोकनृत्ये सादर केली. तेव्हा या गाण्यात मास्क आणि सॅनिटायझर्सचा उल्लेख असल्याचे पाहून अनेकांना आश्चर्य वाटले. तर अनेक महिलांनी याची काळजी का घेतली नाही, असे विचारून त्यांना दिलासा ही देताना महिला दिसत होत्या. त्यांना तसे करावे. या साथीच्या रोगाने आपल्या सोबत जबाबदारीची जाणीव ही आणली.

तर या लोकगीतात कोरोनाच्या काळादरम्यान मुख्यमंत्री प्रमोद सावंत (Chief Minister Pramod Sawant) यांनी तयार केलेले आताचे प्रतिष्ठित वाक्याचा वापर करण्यात आला होता. जो 'भिवपाची गरज ना' असा होतं. या वाक्प्रचाराची राज्यात मोठ्या प्रमाणावर चर्चा झाली होती. तर अनेक नागरिकांनी त्याचा वापर राज्य सरकारच्या साथीच्या रोगावरील प्रतिसादावर टीका करण्यासाठी केला होता.

"आम्ही सहसा मागच्या पिढ्यांपासून आपल्यापर्यंत आलेलीच गाणी गात असतो. परंतु काहीवेळा वर्तमानात आपल्या मनावर खोलवर परिणाम होणाऱ्या काही घडत असतात. त्यांचा गाण्यांमध्ये समावेश केला जातो. कोरोनाने आपल्या शरीरावर, मनावर परिणाम केला आहे. त्यामुळेच या संदर्भात फुगडीसाठी गाणी रचली असे सावय वेरेममधील कानवगलच्या लोककलाकार सुरेखा मडतकर म्हणाल्या.

उदाहरण द्यायचेच झाले तर 1948 मध्ये गोवा पोर्तुगीजांच्या ताब्यात होता. तरीही त्यावेळी ही गीत गायली जायची. तर फोंडा येथील वरखंडे येथील महिलांनी गायलेले ढलो हे गाणे महात्मा गांधींच्या (Mahatma Gandhi) हत्येचा संदर्भ देते. आपल्या परंपरांचे पालन करत गोव्यातील महिलांनी आता आपल्या लोकगीतांमध्ये अनेक महामारीला तर कोरोनालाही (Corona) अमर केले आहे.