सासष्टी: दुग्ध व्यवसायात गोव्याने चांगली प्रगती साधली असून १९८४ साली स्थापन झालेल्या गोवा राज्य सहकारी दूध उत्पादक संघाचे अजूनपर्यंत १९१०० शेतकऱ्यांची नोंद असून १८१ दूध सहकारी सोसायट्या असून दररोज ६५००० लिटर व इतर माध्यमातून जवळ जवळ ५० हजार लिटर दुधाचे उत्पादन होत असते. गोव्यात एकूण अंदाजे १.१५ लाख लिटर दूध उत्पादन होत असते.

गोव्याला दिवसाला अंदाजे ४ लाख लिटर दुधाची आवश्यकता असते, त्याप्रमाणे अंदाजे ३ लाख लिटर दुधाची व्यवस्था इतर माध्यमातून करावी लागते. गोव्यात गुजरात, महाराष्ट्र, कर्नाटक या राज्यांतून दुधाचा पुरवठा होत असतो, अशी माहिती गोव्याच्या पशुपालन व पशू वैद्य सेवा संचालनालयाकडून मिळत आहे.

गोव्यात दुधाचा पुरवठा करण्यासाठी ४४० दूध बूथ व ८५० पुरवठा एजन्सी काम करीत आहेत. ही आकडेवारी काळानुरूप बदलत असते. गोव्यात ज्या इतर कंपन्यांकडून दूध पुरवठा होत असतो, त्यात सुमुल, गोवा डेअरी, नंदिनी यांचा समावेश आहे. शिवाय वारणा, अमूल, आरोग्य व या सारख्या इतर कंपन्याकडूनही बारीक मोठ्या प्रमाणात दूध पुरवठा होत असतो.

गोव्यात दुग्ध व्यवसाय क्षेत्रात वाढ व्हावी या साठी सरकारतर्फे अनेक योजना सुरू करण्यात आल्या आहेत, अशी माहिती पशुपालन व पशू व वैद्य सेवा संचालनालयाकडून मिळते. गोवा डेअरीतर्फे केवळ दूध पुरवठाच नव्हे, तर दुधापासून तयार होणारे तूप, बटर, लस्सी, ताक, दही, फ्लेवर्ड दूध उत्पादन केले जाते, असे नगर्सेकर यांचे मत आहे.

मोठ्या गुंतवणुकीची आवश्‍यकता नाही

गुजरातमधील सुमुल ही दुग्ध व्यवसायातील एक प्रमुख संस्था आहे. या संस्थेतर्फे गोव्यात नियमित एक लाख लिटर दुधाचा पुरवठा होत असतो. या संस्थेचा गोव्यातील व्यवसाय २०१३ पासून सुरू झाला.

सुमुल कंपनीचे गोव्यातील अधिकारी उत्कल दवे यांच्या सांगण्यानुसार गोव्यातील ५०० ते ५५० शेतकऱ्यांकडे संपर्कात आहे. दुग्ध व्यवसायात शाश्वत, स्वदेशी उपजिविका उपलब्ध असून त्यासाठी मोठ्या गुंतवणुकीची आवश्यकता भासत नाही, असे दवे सांगतात.