अनिल पाटील

पणजी: जंगली प्राण्यांवर उपचार केंद्र म्हणून सुरू झालेल्या केंद्राचे आता बोंडला अभयारण्य अधिक प्राणी संग्रहालयात रूपांतरीत झाले आहे. येथे बिबट्यासह सांबर, गवे, चितळे यांच्यासह अनेक प्रकारचे प्राणी पक्षी आहेत. राष्ट्रीय प्राणीसंग्रहालय प्राधिकरणाच्या सूचनेनुसार, वनविभागाने आता यात मोठे बदल केले असून, वाघासह (Tiger) इतर प्राणी आणि पक्षी आणण्यासाठी प्रयत्न सुरू झाले आहेत, अशी माहिती उपवनसंरक्षक ए. जेबेस्टीन आणि बोंडला प्राणी संग्रहालयाचे व्यवस्थापक परेश परोब यांनी दिली. (Bondla Wildlife Sanctuary)

भगवान महावीर अभयारण्याच्या शेजारी बोंडला वन्यजीव अभयारण्याची निर्मिती करण्यात आली आहे. हे अभयारण्य वन्य प्राण्यांचे (Animals) नैसर्गिक अधिवास असलेले प्राणी संग्रहालय आहे. आठ किलोमीटर परिसरात पसरलेला हा भूभाग म्हणजे पर्यटकांची पर्वणी असलेले अभयारण्य होय. सर्वसाधारणपणे पर्यटकांना (Tourists) जंगली प्राणी, पक्षी दृष्टीस पडत नाहीत त्यामुळे नैसर्गिक अधिवासात हे प्राणी ठेवण्यात आले आहेत. त्यामुळे निसर्गाचा आनंद घेता घेता या प्राण्यांचे दर्शन पर्यटकांना सुखावते. इथे सांबर, चितळ, चौसिंगा, काळवीट, अस्वल, रानडुक्कर, पानगेंडा, लांडगा, कोल्हा या प्राण्यांना नैसर्गिक अधिवासात ठेवण्यात आले आहे. याबरोबर सापांच्या अनेक जाती तिथे पाहायला मिळतात. त्यात किंग कोब्रा, अजगर, नाग, धामण, फुरसे, तस्कर, मन्यार, घोणस यांच्यासह मगर सुसर हे उभयचर नैसर्गिक पद्धतीने ठेवण्यात आले आहेत.

वाघासह कोल्हे, रानकुत्री, अस्वल येणार

बोंडला (Bondla) प्राणी संग्रहालयात पूर्वी वाघ होता. अलीकडे 2008 साली आणलेल्या राणा-संध्या या वाघाच्या जोडीपैकी राणाचा 2018 साली मृत्यू झाला. त्यानंतर या संग्रहालयाला वाघाची प्रतीक्षा आहे. यासंबंधीची बोलणी सुरू असून लवकरच बोंडला प्राणी संग्रहालयात वाघाचे दर्शन पर्यटकांना होणार आहे.

असे बंधन

राष्ट्रीय प्राणी संग्रहालय प्राधिकरणाने आता देशभरातल्या प्राणी संग्रहालयांवर विविध प्रकारचे निर्बंध आणले आहेत. त्यामुळे प्राण्यांना ठेवताना नैसर्गिक अधिवासात ठेवण्याचे बंधन आहे. त्याचे पालन बोंडला अभयारण्यात आहे. त्यामुळे प्राण्यांची निकोप वाढ होते.