भारत (India) ऑगस्ट महिन्यासाठी संयुक्त राष्ट्राच्या (United Nations) सुरक्षा परिषदेचा (Security Council) अध्यक्ष बनला आहे. भारताने ही जबाबदारी स्वीकारली आहे. भारत सध्या दोन वर्षांसाठी सुरक्षा परिषदेचा अस्थायी सदस्य आहे. परिषदेचे फक्त 5 स्थायी सदस्य आहेत, जे अमेरिका (US), चीन, ब्रिटन, रशिया आणि फ्रान्स आहेत. याशिवाय, 10 अस्थायी सदस्य दोन वर्षांसाठी असतात. परंतु त्यांच्याकडे कायम सदस्यांप्रमाणे व्हेटोचे अधिकार नसतात. संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेचे अध्यक्षपद दर महिन्याला बदलते. हे इंग्रजीच्या वर्णक्रमानुसार घडते. यामुळे फ्रान्सनंतर भारताकडे हे अध्यक्षपद आले आहे. 1 जानेवारी 2021 रोजी भारत सुरक्षा परिषदेचा अस्थायी सदस्य झाला. भारताचे सदस्यत्व 31 डिसेंबर 2022 रोजी संपेल. या संपूर्ण कार्यकाळात भारताला संयुक्त राष्ट्रांच्या सुरक्षा परिषदेचे अध्यक्षपद दोनदा मिळणार आहे.

तसेच, भारत बऱ्याच काळापासून सुरक्षा परिषदेत कायमस्वरुपी सदस्य होण्याचा दावा करत आहे. भारताशिवाय जगातील इतर सर्व देश देखील संयुक्त राष्ट्रांच्या सुधारणेसह सुरक्षा परिषदेत कायम सदस्यांची संख्या वाढवण्याची मागणी करत आहेत.

सुरक्षा परिषदेची जबाबदारी काय आहे?

संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद संयुक्त राष्ट्रांच्या सहा प्रमुख अंगांपैकी एक आहे जी आंतरराष्ट्रीय शांतता आणि सुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या सनदेत कोणतेही बदल मंजूर करण्यासाठी जबाबदार आहे.

तात्पुरते सदस्य देखील कसे निवडले जातात?

संयुक्त राष्ट्रामध्ये, सुरक्षा परिषदेचे अस्थायी सदस्य म्हणून निवड होणे ही देखील एक प्रभावी परिस्थिती आहे. यामध्ये, सदस्य देशांनी या भूमिकेसाठी दर दोन वर्षांनी बहुमताने निवडलेल्या 10 देशांना परिषदेत तात्पुरते सदस्यत्व मिळते.