पाकिस्तानची राजकीय परिस्थिती तेथील लष्कराच्या हातातील बाहुली आहे . तिथे लोकशाही सरकार असले तरी लष्करप्रमुख निर्विवादपणे तिथला राज्यकर्ता असतो. कारण लष्कराच्या बळावर तो त्याला हवे ते करू शकतो. अगदी सत्तापालट देखील लष्कर करू शकतात. (Taliban will capture this part of Pakistan Surrender to TTP)

परंतु हे देखील आवश्यक नाही की ही शक्ती नेहमीच सुरक्षित असावी, काहीवेळा परिस्थिती अपेक्षेच्या पूर्णपणे विरुद्ध होते. याचे कारण असे की सर्वशक्तिमान सैन्यापेक्षा अधिक शक्तिशाली कोणीतरी आहे आणि ती म्हणजे दहशतवादी संघटना. त्यामुळे जेव्हा जेव्हा परिस्थिती पाकिस्तानी लष्कराच्या कक्षेबाहेर जात असल्याचे दिसते तेव्हा ते दहशतवाद्यांशी तडजोड करते. यावेळीही तसेच झाले आहे.

पाकिस्तानात दहशतवाद्यांचा तो गट आहे, जो पाकिस्तानी लोकांवर बॉम्बफेक करतो, पाकिस्तानी लोकांना मारतो. पण आता त्याच विषारी अजगरांना पाक लष्कर आणि राजकारण्यांनी आपल्या गळ्यातील घंटा बनवले आहे. तेहरीक-ए-तालिबान पाकिस्तान (TTP) या दहशतवादी संघटनेने पाकिस्तानसमोर तीन मागण्या ठेवल्या होत्या.

1:- अफगाणिस्तानला लागून असलेल्या फाटा क्षेत्राचे विलीनीकरण रद्द करावे

2:- अफगाण तालिबानच्या धर्तीवर टीटीपीला कोणत्याही तिसऱ्या देशात कार्यालय उघडण्यास मान्यता देण्यात यावी

3:- अफगाणिस्तानप्रमाणे पाकिस्तानमध्ये शरिया कायदा लागू करण्यात यावा.

ज्याप्रमाणे पाकिस्तानने लष्कर, जैश ते हिजबुल अशा दहशतवादी गटांना जन्म दिला आहे, त्याचप्रमाणे तहरीक-ए-तालिबानच्या सापळ्यांना पाकिस्तानने पोसले आहे आणि आता हेच गट मोठे होऊन पाकिस्तानला गिळंकृत करणार आहेत. तहरीक-ए-तालिबानने पाकिस्तान तोडण्याचे जे आश्वासन दिले, ते पाहून शरीफ सरकारचे भान हरपले.

इस्लामाबादहून 13 मौलवींची एक टीम पाठवण्यात आली होती, पण दहशतवादी गटाने कोणतीही भावना दिली नाही. याउलट फाटा पाकिस्तानपासून वेगळा व्हावा लागेल, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे.

टीटीपीची मुख्य मागणी अत्यंत धोकादायक आहे, ज्यासाठी वझिरीस्तानचा फाटा परिसर त्यांच्याकडे सोपवावा, अशी मागणी ते सातत्याने करत आहेत. जिथे त्यांना शरिया कायदा लागू करून वेगळा इस्लामी देश निर्माण करायचा आहे. आता प्रश्न असा आहे की, ज्या FATA क्षेत्राचा या करारांतर्गत वारंवार उल्लेख केला जात आहे तो कोणता?

अखेर फाटा परिसर कोणता, याचा उल्लेख केला जात आहे

FATA चे पूर्ण नाव Federally Administered Tribal Areas आहे. पाकिस्तानच्या नकाशावर नजर टाकली तर अफगाणिस्तानच्या सरहद्दीचा जो भाग दिसतो त्याला फाटा म्हणतात. याचे उत्तर आणि दक्षिण वझिरिस्तान असे दोन भाग आहेत आणि दोन्हीची सीमा अफगाणिस्तानला लागून आहे.

संपूर्ण परिसर ओसाड आणि विरळ लोकवस्तीचा आहे. बहुतेक भागात उंच पर्वत आणि खोल दऱ्या आहेत. वझिरीस्तानचा हा भूगोल दहशतवाद्यांच्या प्रशिक्षणासाठी योग्य आहे. हेच कारण आहे की एकेकाळी अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांनी या भागाचे वर्णन जगातील सर्वात धोकादायक क्षेत्र म्हणून केले होते.

FATA चा वापर दहशतवाद्यांना प्रशिक्षण देण्यासाठी केला जातो.

दहशतवादी लपण्यासाठी, दहशतवाद्यांना प्रशिक्षण देण्यासाठी, दहशतवादी हल्ले करण्यासाठी आणि त्यांना अफगाणिस्तानात पाठवण्यासाठी या भागाचा वापर करत आहेत. अमेरिकेसाठी हा सीमावर्ती भाग (FATA) जगातील सर्वात धोकादायक ठिकाण बनला आहे. अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा जे म्हणाले ते खरे आहे.

या भागात बहुतांश तालिबानी दहशतवादी लपून बसले आहेत. प्रशिक्षण देऊन फिदाईन हल्लेखोर तयार केले आहेत. हा भाग तहरीक-ए-तालिबानचा बालेकिल्ला असून, टीटीपीने पाकिस्तानपासून वेगळे होण्याचा निर्णय घेतला आहे. पण प्रश्न असा आहे की तेहरीक-ए-तालिबान पाकिस्तानची पाळेमुळे का खणत आहे?

टीटीपीचे पाकिस्तानशी असे काय वैर आहे?

मुशर्रफ म्हणाले होते की, तालिबान वझिरीस्तानमध्ये लपले आहेत. 2004 च्या सुमारास अमेरिका अफगाणिस्तानात तालिबानचा खात्मा करत होती. तेव्हा परवेझ मुशर्रफ यांनी अमेरिकेला सांगितले की वझिरीस्तानमध्येही तालिबान लपले आहेत, इथेही बारूदांचा पाऊस पाडला आहे.

अमेरिकाही तयार होऊन बसली होती आणि वझिरिस्तानमध्ये ड्रोन हल्ले होऊ लागले. परिणामी मुशर्रफ यांनी वझिरीस्तानमध्ये पाकिस्तानचे लष्करही उतरवले, पण पाकिस्तानी लष्कराने दहशतवाद्यांऐवजी सामान्य माणसांना मारायला सुरुवात केली आणि नंतर परिस्थिती सुधारली नाही. 2018 मध्ये, पाकिस्तानने खैबर पख्तूनख्वामध्ये FATA विलीन केले, ज्यामुळे युद्धाच्या तोंडावर शत्रुत्व निर्माण झाले.

टीटीपीसमोर सैन्याने आत्मसमर्पण केले

पाकिस्तान दलाने टीटीपी समोर शरणागती पत्करली असून आता टीटीपीचे दहशतवादी पाकिस्तानमध्ये वेगळा जिहादी देश निर्माण करू शकतात, असा विश्वास पाकिस्तानमध्ये व्यक्त केला जात आहे. अफगाण सरकारच्या मदतीने दहशतवादी स्वतंत्र सैन्य उभे करू शकतात आणि पाकिस्तानची अण्वस्त्रेही हस्तगत करू शकतात.

पाकिस्तानातील बहुतांश हल्ले तेहरीक-ए-तालिबानचे दहशतवादी करतात, ज्यांच्या मदतीने दहशतवादी हल्ले रोखण्याचा प्रयत्न केला गेला आहे, पण हा प्रयत्न यशस्वी होईल की नाही? टीटीपीचा अंत झाल्याशिवाय यावरील शंका कधीच संपणार नाहीत.