रशिया आणि युक्रेनमधील (Russia and Ukraine) युद्धात अडकलेले अनेक भारतीय विद्यार्थी वैद्यकीय शिक्षण (Medical Education) घेण्यासाठी युक्रेनमध्ये गेले . यातील अनेक वैद्यकीय विद्यार्थी हरियाणा आणि पंजाबमधील आहेत. पण प्रश्न असा आहे की, आपल्या देशात असंख्य वैद्यकीय संस्था असूनही हे विद्यार्थी शिक्षणासाठी युक्रेनला का गेले? युक्रेनच्या शिक्षण आणि विज्ञान मंत्रालयाच्या मते, युक्रेनमध्ये भारतातील 18,095 पेक्षा जास्त विद्यार्थी आहेत. युक्रेनमध्ये अडकलेल्या पंजाबच्या नवानशहर जिल्ह्यातील एका विद्यार्थ्याने सांगितले की पंजाब, हरियाणा आणि दिल्लीतील शेकडो विद्यार्थी युक्रेनच्या विविध महाविद्यालयांमध्ये एमबीबीएसचे शिक्षण घेत आहेत. (Medical Institutes in India)

विद्यार्थ्याच्या पालकांच्या म्हणण्यानुसार, भारतातील विद्यार्थ्याला युक्रेनमध्ये साडेचार वर्षांच्या वैद्यकीय अभ्यासक्रमासाठी 10-12 लाख रुपये वार्षिक शुल्क आणि कोणत्याही खाजगी महाविद्यालयात अभ्यासक्रम पूर्ण करण्यासाठी सुमारे 50 लाख रुपये लागतात. भारतातील प्रत्येक विद्यार्थ्याला सरकारी महाविद्यालयांमध्ये प्रवेश मिळू शकत नाही जिथे वार्षिक फी 2 लाख रुपये आहे. पंजाबमधील खासगी वैद्यकीय महाविद्यालयांच्या शुल्कापेक्षा हे प्रमाण जवळपास तिप्पट आहे. पंजाबमधील फरीदकोट येथील बाबा फरीद युनिव्हर्सिटी ऑफ हेल्थ सायन्सेसच्या वरिष्ठ डॉक्टरांनी सांगितले की पंजाबमध्ये फक्त चार सरकारी वैद्यकीय महाविद्यालये आहेत आणि उर्वरित खाजगी आहेत, ज्याची फी सरकारी महाविद्यालयांच्या (Government colleges) सहा पट आहे.

बाबा फरीद युनिव्हर्सिटी ऑफ हेल्थ सायन्सेस, फरीदकोटचे कुलगुरू राज बहादूर यांच्या म्हणण्यानुसार, जे विद्यार्थी येथे प्रवेश घेऊ शकत नाहीत ते एमबीबीएस कोर्स करण्यासाठी युक्रेनला जाणे पसंत करतात. येथे तुम्हाला राष्ट्रीय पात्रतेसह प्रवेश परीक्षा (NEET) उच्च टक्केवारीसह उत्तीर्ण करणे आवश्यक आहे. इंडियन एक्सप्रेस वृत्तानुसार, जालंधर येथील रहिवासी असलेल्या डॉ. अश्विनी शर्मा यांची दोन मुले एमबीबीएस अभ्यासक्रम करण्यासाठी गेल्या वर्षी नोव्हेंबरमध्ये युक्रेनला गेली होती.

मुलांप्रमाणे पंजाबसह भारतातील हजारो विद्यार्थी युक्रेनमध्ये एमबीबीएसचे शिक्षण घेत आहेत. त्यांची मुले अजूनही युक्रेनमध्ये अडकलेली आहेत, त्यांना 26 फेब्रुवारीला घरी परतायचे होते, परंतु हवाई क्षेत्र बंद झाल्यामुळे ते परतले नाहीत.युक्रेनमधील एमबीबीएस पदवीला मेडिकल कौन्सिल ऑफ इंडिया, वर्ल्ड हेल्थ कौन्सिल, युरोप, यूके इत्यादींनी मान्यता दिली आहे आणि त्याची किंमतही कमी आहे.

जालंधरमधील एका शिक्षण सल्लागाराने सांगितले की, पंजाबमधील मोठ्या संख्येने विद्यार्थी आता युक्रेनमधील एमबीबीएस कोर्सला प्राधान्य देत आहेत कारण तेथे भारतासारखी स्पर्धा नाही.मुलांना युक्रेनमधून एमबीबीएस कोर्स करायला आवडतो कारण त्यांना उच्च शिक्षणासाठी परदेशात जायचे असते आणि त्यांना तेथे जागा मिळत मिळत असतात.

मात्र पंजाब सरकारचे आरोग्य सल्लागार आणि PGI, चंदीगडचे माजी संचालक डॉ. के.के. तलवार म्हणाले की, पंजाबमध्ये पुरेसे वैद्यकीय व्यवसायी असताना येथील विद्यार्थी एमबीबीएस पदवी घेण्यासाठी युक्रेनला (Ukraine) का जात आहेत हे त्यांच्या समजण्यापलीकडचे आहे.