External Affairs Minister S Jaishankar: परराष्ट्र मंत्री एस जयशंकर यांचे 'व्हाय इंडिया मॅटर्स' हे पुस्तक सध्या चर्चेचा विषय आहे. बुधवारी त्यांच्या पुस्तक प्रकाशन सोहळ्याप्रसंगी त्यांनी भारताच्या जागतिक प्रगतीबाबत रामायणाचाही उल्लेख केला. त्यांच्या पुस्तकात भारताच्या प्रगतीबद्दल त्यांनी रामायणातील संदर्भाचा उल्लेख केला, जिथे भगवान राम धनुष्याची प्रत्यंचा देतात, जे एक प्रकारे त्यांच्या शौर्याचे प्रतीक होते. याची भारताशी तुलना करताना जयशंकर म्हणाले की, भारतही या क्षणाच्या खूप जवळ आहे. आपणही अशाच पातळीवर पोहोचलो आहोत. रामाला अनेक संकटांतून जावे लागले, असेही मी पुस्तकात म्हटले आहे. आणि भारतानेही अनेक वेळा लिटमस टेस्ट दिली आहे.

'प्रत्येक रामाला लक्ष्मणाची गरज'

ते पुढे म्हणाले की, ''रामायणात अनेक महान मुत्सद्दी होऊन गेले आहेत. राम आणि लक्ष्मण यांच्यात अतूट प्रेम होते. रामायणात अनेक उत्कृष्ट मुत्सद्दी होते. प्रत्येकजण हनुमानाबद्दल बोलतो. पण अंगदही तिथे होते. राजनैतिक पातळीवर सर्वांनी योगदान दिले. भारतात आपण राम-लक्ष्मण या जोडीचे नाव घेतो. म्हणजे दोन भाऊ जे कधीही वेगळे होणार नाहीत. प्रत्येक रामाला लक्ष्मणाची गरज असते. विश्वासार्ह मित्र आणि सहयोगी असल्यास, ते सर्वांना फायदेशीर ठरतात.'' दरम्यान, फ्रान्स भारतासाठी लक्ष्मण आहे का असे विचारले असता? यावर जयशंकर म्हणाले की, पुस्तकात फ्रान्सवर एक संपूर्ण प्रकरण आहे, ज्यामध्ये लक्ष्मणचा उल्लेख अनेक वेळा केला आहे. जयशंकर यांनी दशरथाचे चार पुत्र राम, भरत, लक्ष्मण आणि शत्रुघ्न यांचा उल्लेख करुन चतुर्भुज बद्दल सांगितले आहे.

ते पुढे असेही म्हणाले की, ''जर मी क्वाडबद्दल बोललो तर त्याची तुलना दशरथच्या राम, भरत, लक्ष्मण आणि शत्रुघ्न यांच्या चार मुलांशी केली जाईल, जे अनेक प्रकारे प्रतिस्पर्धी आहेत परंतु त्यांच्यात मूलभूत समानता देखील आहे. एक घटना आहे, जेव्हा रामाला वनवासात पाठवले गेले तेव्हा लक्ष्मण त्यांच्यासोबत गेले. उर्वरित दोन भाऊ राम आणि लक्ष्मण यांना भेटण्यासाठी जंगलात गेले होते. त्यांच्यात एक समानता होती, जी त्यांना जोडते. क्वाडच्या बाबतीतही असेच आहे. आम्ही वेगळे असूनही एकत्र आहोत. ही आमच्या क्वाडची खासियत आहे.''