चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवावर उतरण्याची ऐतिहासिक कामगिरी केल्यानंतर भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेच्या ‘आदित्य- एल १’ अंतराळ यानाचे शनिवारी यशस्वी प्रक्षेपण झाले. इस्रोची ही पहिलीच महत्त्वाकांक्षी सौर मोहीम. ‘आदित्य- एल १’ हे अंतराळ यान सूर्य-पृथ्वीच्या प्रणालीतील ‘एल १’ या बिंदूवर (लँगरेंज) प्रभामंडळ कक्षेमध्ये स्थापित केले जाणार आहे.

हे यान म्हणजे सूर्याचा अभ्यास करणारी अवकाशातील एक प्रकारची वेधशाळाच असणार आहे. हा बिंदू पृथ्वीपासून १५ लाख कि.मी.वर आहे.

कोणत्याही अडथळ्याशिवाय किंवा ग्रहणाशिवाय सूर्याचे या बिंदूवरून निरीक्षण करता येईल. ‘एल १’ या बिंदूंच्या कक्षेतून सूर्याचा किंवा सौर घडामोडींचे सातत्याने निरीक्षण करणे, हा या मोहिमेचा हेतू आहे.

आदित्य एल मोहीम ही सूर्याचा अभ्यास करणारी भारताची पहिली वेधशाळा आहे. या यानामध्ये एकूण सात उपकरणे (पेलोड) असतील.

त्यापैकी चार उपकरणे थेट सूर्याचा अभ्यास करतील तर उर्वरित तीन उपकरणे ‘एल १’ बिंदूवरील कणांचा व क्षेत्राचे निरीक्षण करतील.

सूर्याच्या वातावरणाचा ‘फोटोस्फिअर’ हा थर, त्यावरील लाल रंगाचा वायूचा थर व प्रभामंडळ या सूर्याच्या सर्वांत बाहेरील भागाचे निरीक्षण वेगवेगळ्या तरंगलांबीच्या माध्यमातून केले जाईल. या माेहिमेतून सौर वाऱ्यांच्या घडामोडी तसेच सूर्याच्या प्रभामंडळाचे तापमान, सूर्यावर ज्वाला निर्माण होण्याआधी आणि नंतर कोणत्या घडामोडी घडतात, सौरज्वाला आदींबाबत महत्त्वपूर्ण माहिती मिळविली जाईल.