India Gold Import Duty Hike 2026: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सोन्या-चांदीच्या संदर्भात केलेल्या आवाहनानंतर केंद्र सरकारने एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि मोठा निर्णय घेतला. केंद्र सरकारने सोने, चांदी आणि इतर मौल्यवान धातूंवर लावण्यात येणाऱ्या आयात शुल्कात (Import Duty) मोठी वाढ केली. याचाच अर्थ आता परदेशातून सोने, चांदी आणि प्लॅटिनम आयात करण्यासाठी व्यापाऱ्यांना जास्त पैसे मोजावे लागणार आहेत. केंद्रीय अर्थ मंत्रालयाने या दरवाढीची अधिकृत अधिसूचना प्रसिद्ध केली असून, आयात शुल्काचे हे नवीन दर आज 13 मे 2026 पासून संपूर्ण देशात लागू झाले आहेत.

अर्थ मंत्रालयाने जारी केलेल्या आदेशानुसार, सोन्यावरील मूळ आयात शुल्क (BCD) 5 टक्क्यांवरुन वाढवून थेट 10 टक्के करण्यात आले. तसेच, कृषी पायाभूत सुविधा आणि विकास उपकर (AIDC) देखील 1 टक्क्यावरुन वाढवून 5 टक्के करण्यात आला. विशेष म्हणजे, जुलै 2024 च्या अर्थसंकल्पात केंद्र सरकारने सोन्यावरील एकूण आयात शुल्क 15 टक्क्यांवरुन घटवून 6 टक्के केले होते, मात्र आता त्यामध्ये पुन्हा एकदा मोठी वाढ करण्यात आली. या निर्णयाचा थेट परिणाम सामान्य जनतेवर आणि दागिने उद्योगावर होणार आहे.

केंद्र सरकारच्या या निर्णयानुसार, आयात शुल्क आणि उपकराचे हे वाढीव दर केवळ सोन्याच्या बिस्किटांवरच नव्हे, तर दागिन्यांसाठी वापरले जाणारे हुक, पिन, स्क्रू यांसारख्या लहान भागांवरही लागू होतील. याशिवाय, जुन्या धातूंपासून सोने-चांदी काढण्यासाठी आयात केल्या जाणाऱ्या कचऱ्यावरही (Scrap) करात 10 टक्क्यांनी वाढ करण्यात आली. या दरवाढीमुळे सराफ आणि व्यापाऱ्यांचा आयात खर्च वाढणार असून, परिणामी सोन्या-चांदीचे दागिने महागणार आहेत. यामुळे सामान्य माणसाला सोने खरेदी करणे आता कठीण होऊ शकते.

भारत हा जगातील सोन्याचा (Gold) दुसरा आणि चांदीचा सर्वात मोठा ग्राहक देश आहे. सोन्याच्या आयातीचा थेट परिणाम देशाच्या व्यापार तुटीवर आणि परकीय चलन साठ्यावर होत असतो. भारताने 2025 मध्ये तब्बल 58 ते 60 अब्ज डॉलर्सच्या सोन्याची आयात करुन एक नवीन विक्रम प्रस्थापित केला होता. 2024 च्या अर्थसंकल्पात सीमा शुल्क घटवल्यानंतर सोन्याच्या आयातीत मोठी तेजी आली होती, मात्र आता ती रोखण्यासाठी सरकारने पुन्हा शुल्कात वाढ करण्याचा पवित्रा घेतला. उद्योगांसाठी धातूंचा वापर करणाऱ्या कंपन्यांचा खर्चही या निर्णयामुळे वाढणार आहे.