हिऱ्यामध्ये हिरा ! 80 करोड वर्ष जुन्या हिऱ्यांचा शोध

रशिया (Russia) मध्ये एका दुर्लभ हिऱ्याचा (Diamond) शोध लागला आहे. विशेष म्हणजे एका हिऱ्याच्या मध्यभागी एक दुसरे हीरा आढळून आला. हा हिरा 80 वर्ष जुना असू शकतो असं सागंण्यात येत आहे. या हिऱ्याला मॅत्रिओश्का हीरा (मातृकोष्का हिरा) नाव देण्यात आले आहे. हा हिरा बिल्कुल रुसी बाहुली मैत्रियोओष्का सारखा दिसतो. या मैत्रिओष्का बाहुलीमध्ये अशा अनेक बाहुल्या समावेशित करता येतात.

एक्सपर्ट अजूनपर्यंत माहित नाही की हा अचंबित करणाऱ्या हिऱ्याची निर्मिती नेमकी कशी झाली आहे. परंतु वैश्विक हिरा खननाच्या इतिहासामध्ये हा पहिला वहिला हिरा असणार आहे. ALROSA चे संशोधन आणि डेव्हलपमेंट जियोलॉजिकल इंटरप्राइजेज के उप निर्देशक ओलेग कोवलचुक (Oleg Kovalchuk) यांच्या मते, वैश्विक हीरा खननच्या इतिहासात अद्यापपर्यंत असा हिरा पाहण्यात आला नाही. ते म्हणाले की ही वास्तविकरित्या निसर्गाची ही आगळी वेगळी रचना आहे. सर्वसाधारणपणे काही खनिजे इतर खनिजांची जागा घेतात परंतु खनिजे त्यांची जागा सोडत नाहीत.

इतक्या कॅरेटचे दोन्ही हीरे

हे स्पष्ट होत नाही की या आगळ्या वेगळ्या हिऱ्याची किंमत किती असेल ? आहे. हीरा का खन्नन याकुतिया मध्ये अरोसाच्या न्युरबा खनन आणि संवर्धन विभागात प्रवेश केला. या हिऱ्याची रचना कठिण आहे. व्याप्ती आणि बाह्यरेखा फक्त 0.62 कॅरेट आहे. तर त्याच्या आत असणाऱ्या हिऱ्याचे वजन कमी 0.02 कॅरेट आहे. आतमध्ये असणारा हीरा सपाट आहे. दुसर्‍या हीऱ्याचा शोध हा पहिल्या हीराच्या शोधादरम्यान लागला. तज्ज्ञ आता या हिऱ्यासारख्या अनेक इतर हिऱ्याचा शोध घेत आहेत, ज्यामध्ये एक्स-रे देखील समाविष्ट आहे.

… ते असे घडले

हिरे विश्लेषणाच्या आधारावर, अन्वेषकांनी दिलेल्या सूचनेनुसार याआगोदरच हिऱ्याच्या आतमध्येच अजून एक हीरा विकसित झाला. इतकेच नाही, दोन्ही हिऱ्यांच्या आतमध्ये हवेचा प्रवेश होईल अशी जागासुध्दा आहे. ओलेग कोवलचुक म्हणाले की, आतापर्यंत आमची दोन मते आहेत. पहिल्या मतानुसार एका डिनल मिरलरने आपल्या विकासाच्या वेळी आपल्या एकल हिरा ताब्यात घेतला आणि त्यानंतर पृथ्वीच्या शांततेतचा भंग करु लागला. त्याचबरोबर दुसऱ्या मतानुसार, वेगवान गती वाढविणे, पॉलीक्रिस्टलाइन हीरा पदार्थ परत येणे. त्यानंतर आत प्रवेश करण्याच्या प्रक्रियेचा कालावधी वाढला. यामुळे एका हिऱ्यामध्ये दुसराही हिरा विकसित होऊ लागला.