केदारनाथ होणार प्लास्टिक 'फ्री झोन' !

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी (Narendra Modi) यांच्या संकल्पनेनुसार नव्या रंगात चमकणाऱ्या केदारपुरीला (Kedarnath) प्लास्टिकमुक्त झोन (Plastic-free zone) करण्यात येणार आहे. त्यासाठी सरकारने तयारीही सुरु केली आहे. प्लास्टिक कचऱ्याच्या व्यवस्थापनासाठी तेथे ठोस पावले उचलली जात आहेत. तसेच केदारपुरीला प्लास्टिकच्या बाटल्यांपासून मुक्ती देण्याच्या दृष्टीने भाविकांना तांब्याच्या बाटल्या देण्यात येणार आहेत. त्यांची रचना आणि खर्चाबाबत संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (DRDO) शी संपर्क साधला जात आहे. अल्मोडा आणि बागेश्वर येथील तांबे कारागीरांकडून या बाटल्या तयार केल्या जातील असही सांगण्यात येत आहे.

दरम्यान, जून 2013 च्या आपत्तीत उद्ध्वस्त झालेल्या केदारपुरीच्या पुनर्बांधणीचा पंतप्रधानांच्या ड्रीम प्रोजेक्टमध्ये समावेश करण्यात आला आहे. केदारपुरीमध्ये पहिल्या टप्प्यातील पुनर्बांधणीचे काम पूर्ण झाले असून दुसऱ्या टप्प्याचे काम सुरु आहे. या कामांमुळे केदारपुरी भाविकांच्या आकर्षणाचे केंद्र बनले आहे. केदारनाथमध्ये भाविकांची वाढती संख्या हे त्याचे उदाहरण आहे. एवढेच नाही तर पंतप्रधानांनी सिंगल यूज प्लास्टिकची विल्हेवाट लावण्याची मोहीमही सुरु केली आहे. केदारपुरीतही ते आकार घेईल.

तसेच, केदारपुरीला प्लॅस्टिकमुक्त क्षेत्र बनवण्यासाठी तेथे प्लास्टिकवर पूर्णपणे बंदी घालण्यात येणार आहे. या एपिसोडमध्ये भाविकांना जागरुक करण्यासोबतच प्लास्टिक कचऱ्याच्या व्यवस्थापनासाठी पावले उचलण्यात येणार आहेत. त्यासंबंधीचा कृती आराखडाही तयार करण्यात येत असल्याची माहिती पर्यटन सचिव दिलीप जवळकर यांनी दिली. ते म्हणाले की, केदारनाथ ते मंदाकिनी आणि सरस्वती नद्यांच्या संगमापर्यंत पिण्याचे पाणी तसेच पवित्र पाणी वाहून नेण्यासाठी भक्त सामान्यतः प्लास्टिकच्या बाटल्या वापरतात. धामला प्लास्टिकच्या बाटल्यांपासून मुक्त करण्यासाठी तांब्याच्या बाटल्यांना महत्त्व देण्याची योजना आहे.

शिवाय, केदारनाथ धाममध्ये येणाऱ्या भाविकांना पाण्यासाठी तांब्याच्या बाटल्या उपलब्ध करुन देण्याची योजना असल्याची माहितीही पर्यटन सचिव जवळकर यांनी दिली. या सवलतीच्या दरात भाविकांना उपलब्ध व्हाव्यात यासाठी प्रयत्न केले जातील. या क्रमाने, तांब्याच्या बाटल्यांच्या डिझाइन आणि किंमतीबाबत DRDOशी संपर्क साधला जात आहे. बाटल्या तयार करण्यासाठी अल्मोडा आणि बागेश्वर येथील तांबे कारागिरांशी बोलणी सुरु आहे. डिझाईन आणि किमतीचा प्रश्न सुटल्यानंतर त्याद्वारे बाटल्या बनवल्या जातील, ज्यामुळे भाविकांना रोजगार आणि सुविधा उपलब्ध होतील.

मलनिस्सारण व्यवस्थाही तयार होतेय

पर्यटन सचिवांनी दिलेल्या माहितीनुसार, केदारपुरीमध्येही मलनिस्सारण व्यवस्था तयार करण्यात येत आहे. यामध्ये उच्च हिमालयीन प्रदेशातील तंत्रज्ञानाचा अवलंब केला जात आहे. त्याचा आकार घेतल्यानंतर, गटारांचीही विल्हेवाट लावली जाऊ शकते.