आसामी साहित्यिक नीलमणी फुकन आणि कोकणी कादंबरीकार दामोदर मावझो यांना ज्ञानपीठ पुरस्कार

प्रसिद्ध आसामी कवी आणि साहित्यिक नीलमणी फुकन (Nilmani Phookan) यांना सर्वोच्च भारतीय साहित्य पुरस्कार ज्ञानपीठ पुरस्कार मिळाला. नीलमणी फुकन हे आसामी काव्याच्या शैलीतील प्रतीकात्मक प्रतिनिधित्वासाठी ओळखले जातात. फुकन यांची यंदाच्या 56 व्या जनपीठ पुरस्कारासाठी निवड झाली आहे. नीलमणी फुकन यांच्यासह कोकणी लेखक दामोदर मौझो यांनाही प्रतिष्ठेचा पुरस्कार मिळाला. प्रतिष्ठित कवी नीलमणी फुकन यांचा जन्म आसाममधील जोरहाटजवळील (Jorhat) डेरगाव येथे झाला. विशेषत: या सुरुवातीच्या पार्श्‍वभूमीमुळे आणि भाषेला मिळालेल्या कलात्मक प्रतिसादामुळे, नीलमणी यांना समृद्ध लोकसंस्कृती आणि जीवनातील स्थानिकतेबद्दल रस निर्माण झाला होता. ते आसाममधील अग्रगण्य कला तज्ञ आणि आदिवासी आणि लोककलांचे जागरुक समीक्षक आहेत.

दरम्यान, निलामणी फुकन यांनी पन्नासच्या दशकात कविता लिहायला सुरुवात केली. तथापि, त्याच्या नंतरच्या उत्क्रांतीने त्यांना युद्धोत्तर काळातील प्रतिष्ठित कवी बनवले. आसामी कवितेतील आधुनिकतेचे प्रणेते म्हणून त्यांची नोंद घेतली जाऊ शकते.

शिवाय, फुकन यांना त्यांच्या कविता (कोबिता) या कविता संग्रहासाठी 1981 मध्ये साहित्य अकादमी पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. त्यांना 1990 मध्ये पद्मश्री आणि 2002 मध्ये साहित्य अकादमी फेलोशिप मिळाली होती.

कोंकणीतील नामवंत कादंबरीकार दामोदर मावझो यांना ज्ञानपीठ पुरस्कार जाहीर

कोंकणीतील नामवंत कादंबरीकार आणि प्रागतिक विचारांचे साहित्यकार म्हणून प्रसिद्ध असलेले दामोदर मावझो याना 2021 वर्षीचा साहित्य क्षेत्रातील सर्वोच्च असा ज्ञानपीठ पुरस्कार जाहीर करण्यात आला आहे. ज्ञानपीठ मिळविणारे मावझो हे कोकणीतील दुसरे साहित्यिक असून 2006 साली रवींद्र केळेकर याना हा पुरस्कार जाहीर झाला होता. मावझो हे कोकणीतील प्रसिद्ध कथाकारही असून त्यांचे साहित्य वेगवेगळ्या भाषांतून प्रसिद्ध झाले असून त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही त्यांनी स्थान मिळविले आहे. या पुरस्कारामुळे कोकणी साहित्य विश्वात एक प्रकारचे चैतन्याचे वातावरण पसरले आहे.