मुंबई उच्च न्यायालयाने एक महत्त्वपूर्ण निर्णय दिला आहे. गांजाच्या रोपाला फुले नसतील किंवा वर फळ नसेल तर त्याचे भांग म्हणून उल्लेख करता येणार नाही. या आधारावर, मुंबई उच्च न्यायालयाने अंमली पदार्थांचे व्यावसायिक प्रमाण बाळगल्याचा आरोप असलेल्या एका व्यक्तीला अटकपूर्व जामीन मंजूर केला.

या निकालात म्हटले आहे की, जप्त केलेली गांजाची रोपे ज्यावर फुले किंवा फळे नसतात ती गांजाच्या गटामध्ये येत नाही. न्यायमूर्ती भारती डांगरे यांच्या एकल खंडपीठाने 29 ऑगस्ट रोजी दिलेल्या आदेशात आरोपीच्या घरातून अमली पदार्थ नियंत्रण विभागाने जप्त केलेला पदार्थ आणि एनसीबीने रासायनिक विश्लेषणासाठी पाठवलेले नमुने यात तफावत असल्याचे निरीक्षण नोंदवले.

वास्तविक, कुणाल कडू यांनी अटक टाळण्यासाठी दाखल केलेल्या जामीन याचिकेवर उच्च न्यायालयात (High Court) सुनावणी सुरू होती. एनसीबीने कुणालविरुद्ध अंमली पदार्थ आणि सायकोट्रॉपिक पदार्थांच्या गुन्ह्याखाली विविध कलमांतर्गत गुन्हा दाखल केला होता आणि त्याच्यावर अटकेची टांगती तलवार होती.

एनसीबीने एप्रिल 2021 मध्ये कडू यांच्या घरातून 48 किलो वजनाच्या तीन पॅकेटमध्ये हिरव्या पानांचे साहित्य जप्त केले होते. हा हिरवा पानांचा पदार्थ गांजा असल्याचा आरोप एनसीबीने केला होता आणि कुणालच्या घरातून जप्त करण्यात आलेला 48 किलो पदार्थ व्यावसायिक प्रमाणात आला होता.

न्यायमूर्ती डांगरे यांनी एनडीपीएस कायद्यांतर्गत भांगाची व्याख्या स्पष्ट करताना सांगितले की, “भांग हा भांगाच्या झाडाच्या वरच्या बाजूस फुलणारा किंवा फळ देणारा पदार्थ आहे आणि जेव्हा फूल किंवा फळ देणारा पदार्थ वर नसतो तेव्हा त्याच्या बिया आणि पाने असतात. वनस्पतींना असे संबोधले जाते.

बियाणे आणि पाने एकत्र फळ किंवा फुले येत असतील तर ते भांग आहे, परंतु जेव्हा बी आणि पाने एकत्र फळ देत नाहीत तेव्हा ते भांग मानले जाणार नाही. न्यायालयाने सांगितले की, सध्याच्या प्रकरणात एनसीबीने (NCB) आरोपीच्या घरातून हिरव्या पानांचे साहित्य जप्त केल्याचे म्हटले आहे आणि रोपाच्या वरच्या बाजूला फुले व फळे आल्याचा उल्लेख नाही.